#
Điều 2
1. Mục tiêu:
Xây dựng tuyến đường sắt mới hiện đại, đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu vận
tải nội địa, liên vận quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc; tạo động lực quan
trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, phát huy lợi thế trên
hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, bảo đảm kết nối hiệu quả các
mạng lưới đường sắt trong nước và quốc tế, gắn với bảo đảm quốc phòng, an
ninh và hội nhập quốc tế, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; thúc
đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; góp phần hiện thực hóa
mục tiêu, nhiệm vụ theo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và các
Nghị quyết của Đảng.
2. Phạm vi, quy mô, hình thức đầu tư:
a) Phạm vi: điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối
tại ga Lạch Huyện (thành phố Hải Phòng); chiều dài tuyến chính khoảng 390,9 km;
chiều dài các tuyến nhánh khoảng 27,9 km; đi qua địa phận 09 tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương gồm: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc
Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng;
b) Quy mô: đầu tư mới toàn tuyến đường đơn, khổ 1.435 mm; vận chuyển
chung hành khách, hàng hóa; tốc độ thiết kế 160 km/h đối với tuyến chính đoạn từ
ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120 km/h đối với đoạn qua
khu vực đầu mối thành phố Hà Nội, tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến
còn lại;
c) Hình thức đầu tư: đầu tư công.
3. Công nghệ: áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa; bảo
đảm hiện đại, đồng bộ, an toàn và hiệu quả.
4. Phạm vi thu hồi đất, sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất và số dân tái định cư:
a) Phạm vi thu hồi đất: thực hiện thu hồi đất theo quy mô quy hoạch (đường
đôi đối với tuyến chính đoạn từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng và đường
đơn đối với các đoạn tuyến còn lại).
Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 2.632 ha, gồm: đất trồng lúa khoảng
716 ha (trong đó đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên khoảng 709 ha), đất lâm
nghiệp khoảng 878 ha, các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai
khoảng 1.038 ha;
b) Sơ bộ số dân tái định cư khoảng 19.136 người.
5. Sơ bộ tổng mức đầu tư và nguồn vốn:
a) Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 203.231 tỷ đồng (hai trăm linh ba nghìn,
hai trăm ba mươi mốt tỷ đồng);
b) Nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công
trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.
6. Tiến độ thực hiện: lập báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025, phấn đấu
hoàn thành Dự án chậm nhất vào năm 2030.
#
Điều 3
Dự án được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt sau đây:
1. Trong quá trình thực hiện Dự án, Thủ tướng Chính phủ được quyết định:
a) Phát hành trái phiếu Chính phủ cho Dự án để bổ sung cho phần thiếu hụt so
với dự toán và kế hoạch đầu tư công hằng năm đã được Quốc hội phê duyệt mà
không làm tăng bội chi ngân sách nhà nước;
b) Huy động vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn vay ưu đãi nước
ngoài để thực hiện Dự án và không phải lập Đề xuất dự án sử dụng vốn ODA, vốn
vay ưu đãi nước ngoài; áp dụng theo quy định của nhà tài trợ nước ngoài trong
trường hợp pháp luật Việt Nam chưa có quy định hoặc đã có quy định nhưng khác
với quy định của nhà tài trợ nước ngoài;
c) Sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách trung ương hằng năm (nếu có)
và các nguồn vốn hợp pháp khác cho Dự án trong trường hợp dự toán ngân sách
nhà nước bố trí hằng năm không đáp ứng tiến độ. Việc sử dụng nguồn tăng thu, tiết
kiệm chi không phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên theo quy định của pháp luật về
ngân sách nhà nước.
2. Dự án không phải thực hiện việc thẩm định khả năng cân đối vốn theo quy
định của Luật Đầu tư công.
3. Về phát triển, khai thác quỹ đất và giá trị tăng thêm từ đất vùng phụ cận ga
đường sắt:
a) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu, quy
hoạch chi tiết vùng phụ cận ga đường sắt để xác định vị trí, ranh giới, diện tích đất
thu hồi. Trong vùng phụ cận, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyết định các chỉ
6 CÔNG BÁO/Số 377 + 378/Ngày 09-3-2025
tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, các yêu cầu về không
gian và sử dụng đất khác với quy định tại quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nhưng phải
bảo đảm đáp ứng về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; điều chỉnh chức
năng sử dụng các khu đất trong vùng phụ cận ga đường sắt để khai thác quỹ đất và
giá trị tăng thêm từ đất;
b) Đối với khu vực đã có quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch sử dụng
đất được phê duyệt nhưng khi lập, điều chỉnh quy hoạch vùng phụ cận ga đường
sắt có đề xuất mới, khác với nội dung quy hoạch đã được phê duyệt thì quyết định
phê duyệt quy hoạch vùng phụ cận có giá trị thay thế và không phải làm thủ tục
điều chỉnh quy hoạch đã được phê duyệt trước đó;
c) Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định sử dụng ngân sách địa phương để
triển khai dự án đầu tư công độc lập thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư theo quy hoạch vùng phụ cận ga đường sắt để tạo quỹ đất nhằm phát triển đô thị
theo quy định của pháp luật;
d) Đối với số tiền thu được từ khai thác quỹ đất vùng phụ cận ga đường sắt sau
khi trừ đi các chi phí có liên quan theo quy định của pháp luật, chính quyền địa
phương cấp tỉnh được giữ lại 50% và nộp 50% vào ngân sách trung ương để cân
đối ngân sách nhà nước đầu tư cho Dự án.
4. Về khai thác khoáng sản nhóm IV và khoáng sản làm vật liệu xây dựng
thông thường thuộc khoáng sản nhóm III theo quy định của Luật Địa chất và
khoáng sản (sau đây gọi là khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường) phục
vụ Dự án:
a) Đối với các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường đã được cấp
phép, đang hoạt động, còn thời hạn khai thác hoặc đã hết thời hạn khai thác, còn
trữ lượng nhưng chưa thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
quyết định:
- Điều chỉnh trữ lượng khai thác, kéo dài thời hạn khai thác mỏ, nâng công suất
theo nhu cầu của Dự án mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch
tỉnh; không phải lập dự án đầu tư khai thác khoáng sản điều chỉnh để thực hiện
trình tự, thủ tục quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư; không phải thực
hiện thủ tục thẩm định, phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi
trường, cấp giấy phép môi trường và đăng ký môi trường nhưng phải bảo đảm yêu
cầu về an toàn lao động, bảo vệ môi trường trong khai thác;
- Dừng việc nâng công suất khai thác sau khi đã cung cấp đủ cho Dự án;
b) Đối với các mỏ khoáng sản nằm trong hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục
vụ Dự án nhưng chưa cấp Giấy phép khai thác:
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định điều chỉnh, bổ sung các mỏ khoáng sản
này vào phương án quản lý về địa chất, khoáng sản trong quy hoạch tỉnh mà không
phải thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch tỉnh; sử dụng nguồn dự phòng của Dự
án để tổ chức thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực mỏ sau khi đã
được khảo sát, đánh giá về trữ lượng, chất lượng theo yêu cầu của Dự án và các
nội dung khác theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản để cấp mỏ
cho tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phục vụ Dự án; quản lý, giám sát quá
trình thực hiện và quản lý sau khi hoàn thành Dự án;
- Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phục vụ Dự án được cấp giấy phép
khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường mà không phải đấu giá
quyền khai thác khoáng sản; đối với các mỏ vật liệu xây dựng thông thường đã
được đưa vào kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản được điều chỉnh, đưa
ra khỏi kế hoạch đấu giá để cấp giấy phép khai thác mà không phải đấu giá quyền
khai thác khoáng sản; việc cấp phép khai thác được thực hiện tương tự như việc
cấp phép khai thác khoáng sản nhóm IV quy định tại điểm a khoản 2 Điều 72 và
các điểm c, d khoản 2 Điều 73 của Luật Địa chất và khoáng sản;
- Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phục vụ Dự án chịu trách nhiệm nộp
thuế, phí và nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật;
- Việc khai thác, sử dụng khoáng sản được thực hiện đến khi hoàn thành Dự án
và phải chịu sự quản lý, giám sát theo quy định của pháp luật;
c) Trường hợp đã khai thác hết trữ lượng khoáng sản tại các mỏ khoáng sản
nằm trong hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ Dự án nhưng vẫn chưa đáp
ứng đủ nhu cầu cung cấp vật liệu xây dựng cho Dự án, chủ đầu tư chủ trì tổ chức
khảo sát, đề xuất Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định bổ sung mới các mỏ khoáng
sản vào hồ sơ khảo sát vật liệu xây dựng phục vụ Dự án; việc quản lý, khai thác, sử
dụng khoáng sản tại các mỏ khoáng sản bổ sung mới thực hiện như quy định tại
điểm b khoản này;
d) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ điều kiện thực tế để xem xét, hướng dẫn
tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phục vụ Dự án tự lập đánh giá tác động
tới lòng, bờ, bãi sông đối với mỏ cát, sỏi lòng sông nằm ở đoạn sông, suối có
8 CÔNG BÁO/Số 377 + 378/Ngày 09-3-2025
nguy cơ sạt lở cao bảo đảm tuân thủ quy định về quản lý cát, sỏi lòng sông và
bảo vệ lòng, bờ, bãi sông; kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng khoáng sản theo quy
định của pháp luật.
5. Về bãi đổ chất thải rắn xây dựng và tầng đất mặt của đất chuyên trồng
lúa nước:
a) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khu vực bãi đổ chất thải rắn xây dựng trong hồ sơ khảo sát Dự án và bàn giao
mặt bằng cho nhà thầu để đổ chất thải rắn xây dựng của Dự án;
b) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức quản lý bãi đổ chất thải rắn xây dựng của
Dự án theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về môi trường và quy định
khác của pháp luật có liên quan;
c) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức xây dựng phương án sử dụng tầng đất mặt
của đất chuyên trồng lúa nước thu hồi từ Dự án. Việc xây dựng phương án sử dụng
tầng đất mặt của đất chuyên trồng lúa nước thu hồi từ Dự án thực hiện theo quy
định của pháp luật về trồng trọt.
6. Phát triển khoa học, công nghệ và đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho
Dự án:
a) Tổ chức, cá nhân tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ phục vụ Dự
án được áp dụng các chính sách sau đây:
- Tổ chức, cá nhân chủ trì hoạt động khoa học, công nghệ phục vụ Dự án được
quyết định việc đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, đặt hàng để lựa chọn nhà thầu
cung ứng dịch vụ, hàng hóa;
- Doanh nghiệp được hưởng ưu đãi như doanh nghiệp công nghệ cao theo quy
định của pháp luật về công nghệ cao trong thời gian thực hiện nhiệm vụ khoa học,
công nghệ phục vụ Dự án;
- Thu nhập của doanh nghiệp, thu nhập của cá nhân từ việc thực hiện nhiệm vụ
khoa học, công nghệ phục vụ Dự án được miễn thuế;
b) Tổ chức, cá nhân tham gia đào tạo phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao
phục vụ Dự án được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật về
công nghệ cao.
7. Về phát triển công nghiệp và chuyển giao công nghệ:
a) Nhà thầu phải ưu tiên sử dụng các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà trong
nước có thể sản xuất, cung cấp;
b) Đối với gói thầu áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu quốc tế, hồ sơ mời
thầu, hồ sơ yêu cầu phải có điều kiện cam kết của nhà thầu về việc chuyển giao
công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực cho đối tác Việt Nam để làm chủ công tác quản
lý, vận hành, khai thác, bảo trì, từng bước làm chủ công nghệ.
8. Về thẩm quyền quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án, điều chỉnh
Dự án:
a) Trong thời gian Quốc hội không họp, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ
Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án, trừ trường hợp
điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư của Dự án;
b) Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định điều chỉnh Dự án đối với các trường
hợp: khi điều chỉnh quy hoạch ảnh hưởng trực tiếp tới Dự án; do ảnh hưởng của sự
cố thiên tai, hỏa hoạn hoặc yếu tố bất khả kháng khác khi đã hết thời hạn bảo hiểm
của Dự án; chỉ số giá trong thời gian thực hiện Dự án lớn hơn chỉ số giá được sử
dụng để tính dự phòng trong tổng mức đầu tư Dự án.
9. Công trình nhà ga đường sắt, công trình cầu thuộc Dự án không phải thi
tuyển phương án kiến trúc.
10. Về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư:
a) Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ trì tổ chức thực hiện tiểu dự án hoặc các
tiểu dự án đối với công tác di dời công trình điện có điện áp từ 110 kV trở lên;
b) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có Dự án đi qua triển khai xây dựng khu tái định
cư cho Dự án trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; bố trí tạm cư cho người có đất thu
hồi, bảo đảm ổn định đời sống của người dân;
c) Người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền được quyết định áp dụng chỉ định
thầu đối với các gói thầu tư vấn, phi tư vấn, xây lắp thực hiện công tác bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư. Trình tự, thủ tục chỉ định thầu thực hiện theo quy định của pháp
luật về đấu thầu;
10 CÔNG BÁO/Số 377 + 378/Ngày 09-3-2025
d) Cho phép các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được ứng trước vốn
ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho
Dự án.
11. Về chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác và tạm sử dụng rừng:
a) Chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác được thực
hiện trong bước nghiên cứu khả thi của Dự án. Hồ sơ đề xuất chủ trương chuyển
mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác là thành phần hồ sơ Báo cáo nghiên
cứu khả thi của Dự án. Quyết định phê duyệt Dự án đồng thời là Quyết định chủ
trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác;
b) Chính phủ quy định việc tạm sử dụng rừng và hoàn trả rừng để thực hiện thi
công công trình tạm phục vụ Dự án.
12. Về lập tổng mức đầu tư, dự toán gói thầu:
a) Đối với các hạng mục công việc có nhưng chưa phù hợp hoặc chưa có trong
hệ thống định mức xây dựng, đơn giá được cấp có thẩm quyền ban hành, Dự án
được áp dụng hệ thống định mức xây dựng, giá xây dựng công trình của các dự án
đường sắt tương tự trên thế giới và được quy đổi về thời điểm tính toán;
b) Đối với các hạng mục không thể xác định chi phí theo quy định tại điểm a
khoản này được phép xác định chi phí theo suất vốn đầu tư của dự án đường sắt
tương tự trên thế giới và được quy đổi về thời điểm tính toán;
c) Đối với các khoản mục chi phí chưa được quy định trong pháp luật Việt
Nam hoặc đã có quy định trong pháp luật Việt Nam nhưng chưa phù hợp với các
dự án đường sắt có tính chất, điều kiện triển khai tương tự, được áp dụng các
khoản mục chi phí như các dự án đường sắt có tính chất, điều kiện triển khai tương
tự trên thế giới.
13. Cơ chế, chính sách bảo đảm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực:
a) Khi lựa chọn nhà thầu các gói thầu EPC, gói thầu tư vấn sử dụng nhà thầu
nước ngoài, thành phần tổ thẩm định theo quy định của pháp luật về đấu thầu và bổ
sung đại diện Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Thanh tra Chính phủ,
Kiểm toán nhà nước;
b) Chủ đầu tư có trách nhiệm gửi hồ sơ tổng mức đầu tư đã được hoàn thiện
theo báo cáo thẩm định của cấp quyết định đầu tư cho Kiểm toán nhà nước để thực
hiện kiểm toán làm cơ sở phê duyệt Dự án. Kiểm toán nhà nước có trách nhiệm gửi
kết quả kiểm toán cho cấp quyết định đầu tư trong thời hạn tối đa không quá 15
ngày, kể từ khi nhận được đầy đủ hồ sơ đề nghị kiểm toán.
14. Trường hợp việc lập, thẩm định, phê duyệt Dự án có nội dung khác với quy
hoạch có liên quan thì Dự án được phê duyệt mà không phải thực hiện thủ tục điều
chỉnh quy hoạch.
Sau khi Dự án được phê duyệt, các quy hoạch có liên quan phải được kịp thời
rà soát, điều chỉnh, cập nhật và công bố.
15. Cho phép chủ đầu tư được triển khai thực hiện đồng thời việc lập, thẩm
định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở,
hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.
16. Cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu các gói thầu thuộc Dự án.
17. Trong thời gian Quốc hội không họp, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ
Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách đặc thù, đặc
biệt quy định tại Điều này cho Dự án.
18. Chính phủ ban hành Nghị định để quy định chi tiết nội dung, trình tự, thủ
tục, thẩm quyền để triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt của Dự án.
#
Điều 4
1. Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc:
a) Tổ chức thực hiện, quản lý đầu tư Dự án theo đúng Nghị quyết này và quy
định của pháp luật có liên quan; bảo đảm Dự án đúng tiến độ, chất lượng;
b) Quản lý, sử dụng vốn và các nguồn lực tiết kiệm, hiệu quả, phòng, chống
tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; thông tin đầy đủ để người dân hiểu, đồng thuận về
chủ trương đầu tư Dự án;
c) Chỉ đạo tổ chức việc quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì bảo đảm an toàn,
hiệu quả.
2. Trong quá trình vận hành, khai thác, trên cơ sở đề xuất của các địa phương,
Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư bổ sung một số nhà ga để đáp ứng nhu cầu
vận tải.
3. Các địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam chịu trách nhiệm trước Chính
phủ trong việc bảo đảm tiến độ, chất lượng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
và các tiểu dự án được giao tổ chức thực hiện.
12 CÔNG BÁO/Số 377 + 378/Ngày 09-3-2025
4. Tổ chức kiện toàn ban quản lý dự án chuyên ngành bảo đảm đủ năng lực
thực hiện quản lý đầu tư Dự án.
5. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tiếp nhận quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng
và tổ chức vận hành, khai thác; huy động các doanh nghiệp khác đầu tư phương
tiện; tiếp tục tái cơ cấu, xây dựng mô hình quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng bảo đảm
thống nhất, hiện đại, hiệu quả; tham gia phát triển công nghiệp đường sắt.
6. Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng chịu trách nhiệm huy động nguồn
lực để đầu tư tuyến nhánh nối ga Nam Đồ Sơn trong Dự án, khu bến Nam Đồ Sơn
bảo đảm khai thác đồng bộ các công trình này; chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu
quả đầu tư của tuyến nhánh nối ga Nam Đồ Sơn bảo đảm không gây thất thoát,
lãng phí.