#
Điều 1. Đánh giá việc ban hành và thực hiện chính sách, pháp luật về phát
triển năng lượng giai đoạn 2016 - 2021
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành nội dung của Báo cáo số
709/BC-ĐGS ngày 04/12/2023 của Đoàn giám sát với những kết quả đạt được, hạn
chế, bất cập, nguyên nhân, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chủ yếu
như sau:
1. Việc ban hành chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng
1.1. Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ,
các Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế nhà nước trong lĩnh vực năng lượng
đã bám sát chủ trương của Đảng, triển khai việc ban hành chính sách, pháp luật,
chiến lược, quy hoạch, kế hoạch (sau đây gọi chung là chính sách, pháp luật) về
phát triển năng lượng và đạt những kết quả quan trọng, góp phần đáp ứng yêu cầu
quản lý, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội
nhập quốc tế.
Việc thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển năng lượng đã được Quốc
hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành
nghiêm túc thực hiện, trong đó trọng tâm là Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày
25/10/2007 của Bộ Chính trị khóa X về định hướng Chiến lược phát triển năng
lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050, Nghị quyết
số 41-NQ/TW ngày 23/7/2015 của Bộ Chính trị khóa XI về định hướng chiến lược
phát triển ngành Dầu khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035, Nghị
quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị khóa XII về định hướng
Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn
đến năm 2045 và các chủ trương lớn khác có liên quan của Đảng, Nhà nước.
Quốc hội đã ban hành 01 Bộ luật, 26 Luật, 07 Nghị quyết; Ủy ban Thường vụ
Quốc hội ban hành 07 Nghị quyết; Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ,
ngành ban hành hơn 500 văn bản; chính quyền địa phương ban hành khoảng 600
văn bản về phát triển năng lượng.
1.2. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc ban hành chính sách, pháp luật về
phát triển năng lượng còn một số hạn chế, bất cập.
Các luật liên quan đến điện lực, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, quy
hoạch, đất đai, tín dụng, khoáng sản, quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào
sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp chưa thực sự đảm bảo tính đồng bộ, thống
nhất, khả thi. Một số văn bản hướng dẫn thi hành được ban hành chưa kịp thời,
chưa phù hợp cơ chế thị trường, thiếu cụ thể, hiệu lực, hiệu quả chưa cao, nhất là
các chính sách về giá điện, than, khí và xăng dầu, chính sách thu hút đầu tư và
56 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
nguồn lực thực hiện các dự án năng lượng. Có 13 luật cần sửa đổi, bổ sung; 02 luật
cần nghiên cứu, xây dựng mới; 35 văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) của
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành cần sửa đổi, bổ sung, ban hành
mới. Một số văn bản hướng dẫn quy định chung chung dẫn đến nhiều Bộ, ngành,
địa phương có cách hiểu khác nhau về thời hạn thực hiện từng nhiệm vụ, làm cho
kết quả thực hiện không đạt yêu cầu đề ra.
Tính khả thi, đồng bộ, liên thông, kết nối trong quy hoạch từng phân ngành,
giữa các phân ngành năng lượng với nhau và các quy hoạch liên quan còn hạn chế.
Yếu tố thị trường, cơ chế huy động nguồn lực còn thiếu cụ thể. Việc xác định cụ
thể nhà đầu tư các công trình điện lực tại các Quy hoạch phát triển điện lực quốc
gia trước đây, trong đó có Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020
có xét đến năm 2030 (Quy hoạch điện VII) và điều chỉnh Quy hoạch phát triển
điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 có xét đến năm 2030 (Quy hoạch điện VII
điều chỉnh) đã hạn chế thực hiện nguyên tắc thị trường, tạo cơ chế “xin - cho”
trong triển khai. Công tác điều chỉnh, bổ sung quy hoạch còn bị động, thiếu kiểm
soát. Một số cơ chế, chính sách chưa phù hợp với quy hoạch, thiếu căn cứ pháp lý
khi ban hành, có nội dung trái với văn bản chỉ đạo đã ban hành của cấp trên. Điển
hình là việc ban hành chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời, điện gió có
sơ hở, chưa sát với thực tế và chưa kịp thời, vi phạm quy định về trình tự, thủ tục
quy hoạch dẫn đến đối tượng áp dụng thiếu công bằng, để xảy ra lợi dụng chính
sách. Các dự án điện mặt trời, điện gió đã phát triển bùng nổ, vượt xa quy hoạch
chỉ trong thời gian ngắn, phá vỡ Quy hoạch điện VII điều chỉnh, gây hệ lụy xấu và
thiệt hại cho ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến lợi ích hợp pháp của người dân
và doanh nghiệp.
Việc chậm ban hành Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, Quy hoạch
tổng thể về năng lượng quốc gia, các quy hoạch phân ngành năng lượng, trong đó
có Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến
năm 2050 (Quy hoạch điện VIII), kế hoạch thực hiện các quy hoạch liên quan đã
ảnh hưởng tiêu cực tới việc cụ thể hóa, triển khai các mục tiêu của Chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội 10 năm giai đoạn 2021 - 2030, Kế hoạch phát triển kinh tế -
xã hội 5 năm giai đoạn 2021 - 2025.
Khả năng huy động nguồn lực, các điều kiện bảo đảm để thực hiện Quy hoạch
điện VIII khó đáp ứng trong điều kiện của Việt Nam. Một số dự án trọng điểm
chưa thể hiện rõ ràng trong Quy hoạch điện VIII. Đến nay, Kế hoạch phát triển
điện lực quốc gia, phương án phát triển điện lực của nhiều địa phương vẫn chưa
được ban hành, ảnh hưởng lớn đến triển khai các dự án nguồn điện, lưới điện.
Nhiều dự án không có tên trong Quy hoạch điện VIII không thể triển khai được do
phải chờ kế hoạch và phương án phát triển điện lực. Chưa có các cơ chế cụ thể để
triển khai các dự án nguồn điện mới, đặc biệt đối với 11 dự án điện sử dụng khí
hóa lỏng (LNG) với tổng công suất trên 19.000 MW, các dự án điện gió ngoài khơi
với 6.000 MW. Thời gian triển khai các dự án trong kỳ quy hoạch đến năm 2030
chưa được quy định cụ thể dẫn đến việc khó điều hành và kiểm soát tiến độ thực
hiện. Trong quá trình lập Quy hoạch điện VIII và kế hoạch thực hiện, do chưa có
quy định mang tính quy phạm về trình tự, thủ tục lập kế hoạch, về tiêu chí cụ thể
đưa dự án vào quy hoạch, kế hoạch và về thời gian đưa dự án vào vận hành theo kế
hoạch nên dễ dẫn đến cơ chế “xin - cho”. Trong bối cảnh Quy hoạch điện VIII đã
được phê duyệt trước Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia, nên cần thiết
đánh giá, rà soát lại về cơ cấu, quy mô phát triển các phân ngành năng lượng để
bảo đảm tính đồng bộ và khả thi của các Quy hoạch.
2. Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng
2.1. Việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng đã đạt được
nhiều kết quả đáng ghi nhận.
- Việc triển khai quy hoạch các phân ngành năng lượng, trong đó Quy hoạch
điện VII, Quy hoạch điện VII điều chỉnh đã mang lại nhiều kết quả tích cực.
Nguồn cung năng lượng và nhập khẩu năng lượng cơ bản đáp ứng nhu cầu phát
triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Tổng cung năng lượng sơ cấp
trong nước liên tục tăng trưởng, bình quân tăng 8,7%/năm. Ngành điện phát triển
nhanh, công suất đặt nguồn điện tăng trưởng trên 12%/năm, sản lượng điện thương
phẩm đầu người tăng 1,42 lần. Việc đầu tư xây dựng hạ tầng cung cấp điện có sự
phát triển mạnh mẽ, là điều kiện quan trọng cho việc bảo đảm an ninh cung ứng
điện. Điện lưới quốc gia được đưa tới hầu hết mọi miền của đất nước, kể cả vùng
58 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
sâu, vùng xa, biên cương, hải đảo. Hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định. Cơ
cấu nguồn điện theo chủ sở hữu ngày càng đa dạng, bên cạnh Tập đoàn Điện lực
Việt Nam (EVN) còn có Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tập đoàn Công
nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và các nhà đầu tư tư nhân. Ngành dầu
khí đã cơ bản hoàn thành mục tiêu chiến lược đề ra, giữ vững là ngành kinh tế - kỹ
thuật quan trọng. Ngành than tiếp tục ổn định, đáp ứng một phần nhu cầu sử dụng
trong nước. Ngành năng lượng tái tạo, nhất là điện gió, điện mặt trời có bước phát
triển đột phá, đã hình thành và phát triển một số trung tâm năng lượng tái tạo tại
các vùng, địa phương có lợi thế, góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng,
phù hợp với xu thế chuyển đổi năng lượng. Đến cuối năm 2021, đã có 16.364 MW
điện mặt trời, 3.987 MW điện gió, 318 MW điện sinh khối. Nhà máy điện rác Sóc
Sơn, Hà Nội với công suất 15/75 MW và một vài nhà máy điện rác quy mô nhỏ
được đưa vào vận hành vào cuối năm 2022. Tổng sản lượng điện năng lượng tái
tạo thực tế trong giai đoạn 2015 - 2021 là 119.374 triệu kWh, đạt 118% mục tiêu
chiến lược phát triển năng lượng tái tạo đã đề ra. Việc dừng thực hiện chủ trương
đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận đã được thực hiện nghiêm túc; đồng thời đã
ban hành và thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ tỉnh Ninh Thuận
phát triển kinh tế - xã hội, ổn định sản xuất, đời sống nhân dân; đã quan tâm bố trí,
sử dụng nguồn nhân lực được đào tạo trong các hoạt động nghiên cứu; tiếp tục triển
khai các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hạt nhân.
- Tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng tăng bình quân 6,8%/năm theo hướng
công nghiệp hóa, điện khí hóa; chuyển đổi năng lượng theo hướng bền vững đã
được chú trọng nhằm bảo đảm thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam. Công
tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực năng lượng
được chú trọng thông qua việc đầu tư đổi mới công nghệ, phát triển các dự án năng
lượng sạch. Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ngày càng được quan
tâm với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và tham gia của đông đảo các tầng
lớp nhân dân và doanh nghiệp.
Việc thực hiện lộ trình chuyển đổi ngành điện, than, dầu khí và sản phẩm xăng
dầu sang hoạt động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã có
nhiều chuyển biến tích cực. Đầu tư phát triển năng lượng với sự tham gia của
nhiều thành phần kinh tế, nòng cốt là các doanh nghiệp nhà nước đã huy động
được nguồn vốn lớn; hạ tầng năng lượng ngày càng được tăng cường theo hướng
đồng bộ, hiện đại. Công tác nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ trong lĩnh
vực năng lượng đã được quan tâm; ngành năng lượng bước đầu đã làm chủ một số
công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa máy móc, thiết bị và dịch vụ. Nguồn nhân
lực, việc làm phát triển ổn định và từng bước mở rộng sang lĩnh vực năng lượng tái
tạo, năng lượng mới.
Công tác an sinh xã hội được bảo đảm cơ bản đối với người dân bị ảnh
hưởng trong khu vực triển khai các dự án năng lượng. Chương trình cấp điện
nông thôn, miền núi, hải đảo được thực hiện tốt, 100% số xã với hơn 99,74% số
hộ dân có điện.
Việc quy hoạch phát triển các dự án năng lượng gắn với công tác quốc phòng,
an ninh trên các địa bàn chiến lược, trong đó có việc bảo vệ các cơ sở sản xuất,
truyền tải, phân phối và lưu trữ năng lượng được chú trọng. Công tác ứng phó khi
xảy ra cháy, nổ liên quan đến các công trình năng lượng được triển khai tương đối
kịp thời. Ngành dầu khí đã góp phần tích cực trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ
quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên biển.
2.2. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách, pháp luật về
phát triển năng lượng còn có một số hạn chế, bất cập.
- Việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đối mặt với nhiều thách thức.
Có 3/6 chỉ tiêu chủ yếu đánh giá đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đang biến
động theo chiều hướng bất lợi, cụ thể là tỷ số trữ lượng và sản xuất than, dầu, khí
tự nhiên ngày càng giảm; sự phụ thuộc vào nhập khẩu than, dầu, khí tự nhiên và tỷ
trọng chi phí nhập khẩu than, dầu, khí tự nhiên trong tổng thu nhập quốc nội ngày
càng tăng. Tỷ lệ nhập khẩu năng lượng sơ cấp trong tổng cung cấp năng lượng
tăng từ 8,4% năm 2015 lên 48% năm 2020. Trong khi đó, trữ lượng thủy điện cơ
bản đã khai thác hết; sản xuất than thiếu năng lực mở rộng, tỷ trọng sản lượng khai
thác lộ thiên giảm, chỉ chiếm 35% - 40% tổng sản lượng khai thác toàn ngành; sản
lượng dầu, khí ở một số mỏ lớn đang suy giảm nhanh; hoạt động phát triển mỏ
dầu, khí mới trên Biển Đông gặp nhiều khó khăn.
60 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
Cơ cấu nguồn và sự phát triển các nguồn điện còn nhiều điểm chưa thực sự cân
đối, chưa sát với tình hình thực tế, chưa có sự tính toán hợp lý trong tổng thể phát
triển của cả hệ thống. Điện từ năng lượng tái tạo tăng nhanh nhưng tập trung chủ
yếu ở khu vực miền Trung, miền Nam, chưa đồng bộ với khả năng truyền tải và
chưa có hệ thống dự phòng, lưu trữ dẫn đến tình trạng quá tải lưới truyền tải ở một
số địa phương; việc huy động nhiều nguồn điện tái tạo với giá khá cao đã và đang
làm tăng giá thành điện, gây khó khăn trong hoạt động điều độ, điều tiết hệ thống
điện lực quốc gia. Sự tích tụ những tồn tại, hạn chế này trong thời gian dài đã dẫn đến
tình trạng thiếu điện ở miền Bắc vào đầu tháng 6/2023 ảnh hưởng xấu đến sản xuất và
đời sống của người dân. Nguy cơ thiếu điện trong giai đoạn 2024 - 2025 và các năm
tiếp theo là hiện hữu nếu không có các giải pháp hữu hiệu, kịp thời.
Hiệu quả khai thác, sử dụng năng lượng còn thấp. Công tác quản lý, khai thác
tài nguyên năng lượng còn hạn chế. Hệ số thu hồi dầu khí chưa cao; hệ số thu hồi
than sạch tuy có cải thiện nhưng vẫn còn thấp, nhất là trong khai thác hầm lò. Hệ
số đàn hồi năng lượng năm 2021 là 1,39, ở mức cao so với nhiều nước trên thế
giới. Cường độ năng lượng (chỉ số tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng trên một
đơn vị GDP theo giá so sánh năm 2010) năm 2015 là 408 kgOE/1000 USD, tăng
lên 463 kgOE/1000 USD năm 2020 và ở mức 1,04 lần so với năm 2015, so sánh ở
cùng mốc năm 2017 còn cao hơn nhiều quốc gia khác. Tỷ trọng tiêu thụ điện năng
trong cơ cấu tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng tăng từ 25,7% năm 2015 lên 28,4%
vào năm 2020 đặt ra thách thức về đảm bảo cung ứng điện.
Cơ sở hạ tầng ngành năng lượng còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Việc triển khai các dự án nguồn điện, lưới điện bị kéo dài do vướng mắc về quy
hoạch, cơ chế chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đền bù, giải phóng mặt bằng; dự
phòng lưới điện còn chưa đáp ứng tiêu chí N-1 ở một số khu vực quan trọng. Kho
dự trữ quốc gia xăng dầu của Nhà nước và hệ thống dự trữ quốc gia về than, khí
thiên nhiên chưa được thiết lập.
Trình độ công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa máy móc, thiết bị năng lượng chậm được
nâng cao, phụ thuộc nhiều vào nhà cung cấp nước ngoài; chất lượng nguồn nhân
lực chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Chưa kiên quyết, kịp thời triển khai đầy đủ, đồng bộ các giải pháp đề ra tại các
Nghị quyết liên quan đến lĩnh vực năng lượng của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ
Quốc hội. Đối với Nghị quyết số 134/2020/QH14 ngày 17/11/2020, còn chậm
hoàn thiện và phê duyệt Chương trình cấp điện nông thôn miền núi và hải đảo giai
đoạn 2021 - 2025. Vẫn còn tồn tại một số dự án thủy điện chưa chấp hành nghiêm
các quy định về xây dựng, quy hoạch, chưa hoàn thiện các thủ tục về môi trường,
chậm tiến độ, chưa hoàn thành phương án cắm mốc giới hành lang bảo vệ hồ chứa.
Công tác xử lý vi phạm thiếu chế tài hoặc chế tài chưa đủ mạnh; chưa quan tâm
đúng mức việc xử lý các tồn tại sau thanh tra và kiểm tra, trong đó có các tồn tại
liên quan tới việc điều chỉnh quy mô, thay đổi thiết kế bản vẽ kỹ thuật thi công so
với hồ sơ thiết kế, việc kiểm tra, đánh giá an toàn trong quản lý, vận hành, nhất là
tại trước thời điểm mùa mưa lũ.
Đối với Nghị quyết số 61/2022/QH15 ngày 16/6/2022, đến ngày 20/9/2023
mới có 13/63 quy hoạch tỉnh được phê duyệt, trong khi đó còn chờ ban hành kế
hoạch thực hiện, do đó sẽ ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai dự án năng lượng
tại địa phương. Đối với Nghị quyết số 74/2022/QH15 ngày 15/11/2022, còn chưa
hoàn thành việc phân loại và xây dựng kế hoạch, lộ trình, làm rõ trách nhiệm, xử lý
các sai phạm, tiêu cực, các tồn tại, hạn chế, thất thoát, lãng phí đối với các tổ chức,
đơn vị, cá nhân liên quan đến 13 dự án, chuỗi dự án trọng điểm trong lĩnh vực
điện, than, dầu khí chậm tiến độ đã rà soát, xử lý. Đối với Nghị quyết số 499/NQ-
UBTVQH15 ngày 28/3/2022, chưa thực hiện đúng, đầy đủ các nội dung đã đề ra,
phần nào gây ra tình trạng thiếu điện, thiếu xăng dầu gần đây.
- Việc thực hiện một số chiến lược, quy hoạch liên quan đến lĩnh vực năng
lượng, đặc biệt là quy hoạch điện gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, trong đó có cơ
chế quản lý, đầu tư, tài chính, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Sự phát
triển nhanh chóng các dự án điện mặt trời, điện gió theo Quy hoạch điện VII điều
chỉnh đã ảnh hưởng tiêu cực đến việc phát điện và truyền tải điện lên hệ thống.
Việc triển khai các dự án nguồn điện, lưới điện trong Quy hoạch điện VIII gồm cả
các dự án được kế thừa, chuyển tiếp từ Quy hoạch điện VII, Quy hoạch điện VII
điều chỉnh, trong đó có các dự án điện mặt trời, điện gió gây khó khăn về cơ sở hạ
tầng, đầu tư, thị trường và quản lý, điển hình là tình trạng nghẽn lưới điện, dao
62 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
động điện áp và tần số, cắt giảm nguồn điện và các nguồn điện phát triển mới tập
trung ở miền Nam và miền Trung, trong khi phụ tải đang phát triển nhanh ở miền
Bắc, gây mất cân đối cung cầu điện giữa các vùng miền.
- Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia (đơn vị điều độ và vận hành thị
trường điện) trực thuộc EVN nên không bảo đảm tính độc lập, khách quan trong
điều độ, vận hành hệ thống điện, đã phần nào gây ra tình trạng thiếu điện gần đây.
Quá trình tách đơn vị này độc lập với EVN còn chậm và đang chờ các quy định
hướng dẫn cụ thể, trong đó có cơ chế thu giá điều độ hệ thống, điều độ thị trường,
cơ chế tài chính vận hành đơn vị.
- Thị trường năng lượng cạnh tranh chưa phát triển hoàn chỉnh, chưa đồng bộ,
chưa đạt mục tiêu đề ra, thiếu liên thông giữa các phân ngành năng lượng, nhất là
thị trường điện. Các điều kiện tiên quyết để hình thành và phát triển các cấp độ thị
trường điện lực chậm được triển khai. Thị trường xăng dầu còn bị động, thiếu hụt
nguồn cung và vướng mắc trong cơ chế quản lý, điều hành. Việc cơ cấu lại ngành
năng lượng, nhất là ngành điện còn chậm, thiếu quyết liệt trong chuyển đổi hoạt
động theo cơ chế thị trường trong điều kiện hội nhập quốc tế.
Giá điện chậm được thay đổi, chưa phù hợp cơ chế thị trường; các tín hiệu thị
trường trong khâu phát điện và truyền tải điện chưa được phản ánh một cách đầy
đủ ở giá điện áp dụng cho hộ tiêu dùng cuối cùng. Cơ cấu biểu giá bán lẻ thực
hiện theo Luật Điện lực chưa phù hợp với thực tế tiêu thụ điện của các nhóm
khách hàng, còn duy trì bù chéo, giá điện sinh hoạt của người dân chi trả còn cao
hơn mức giá cho nhóm khách hàng là hộ sản xuất, kinh doanh, chưa phù hợp với
mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đối với các ngành, lĩnh vực
sản xuất thâm dụng điện. Từ năm 2017 đến nay, giá điện chỉ được điều chỉnh 4 lần
(năm 2017 tăng 6,08%, năm 2019 tăng 8,36%, tháng 5 và tháng 11 năm 2023
tăng lần lượt là 3% và 4,5%), chưa bảo đảm tính đúng, đủ các chi phí đầu vào sản
xuất, kinh doanh của ngành điện, chưa thực hiện đúng Quyết định số
24/2017/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bản lẻ
điện bình quân. Việc điều độ, vận hành các nhà máy điện gió và điện mặt trời
được hưởng cơ chế giá FIT còn bất cập, ảnh hưởng đến lợi ích hợp pháp của
doanh nghiệp và người dân, gây thiệt hại cho nền kinh tế. Quy định chi phí kinh
doanh định mức trong giá thành cơ sở xăng dầu gồm cả khâu bán buôn và khâu
bán lẻ còn chưa hợp lý, tạo kẽ hở cho doanh nghiệp đầu mối chèn ép doanh
nghiệp bán lẻ, tạo xung đột lợi ích trong hệ thống kinh doanh xăng dầu, tiềm ẩn
nguy cơ gây thiếu xăng dầu. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến thiếu
xăng dầu vào cuối năm 2022.
- Chuyển đổi năng lượng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là về
huy động vốn, ứng dụng, phát triển công nghệ, nguồn nhân lực, chuyển đổi việc
làm, tạo sinh kế cho người dân và cơ chế quản lý trong điều kiện quy mô nền kinh
tế nước ta, nguồn lực, trình độ công nghệ còn khiêm tốn, một số công nghệ về
năng lượng mới chưa chín muồi. Nhiệt điện than vẫn chiếm tỷ trọng cao, một số
nhà máy có tuổi đời cao, công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường và đặt ra
nhiều thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi nhiên liệu.
- Hạ tầng ngành điện, than, dầu khí ở khu vực ven biển chịu tác động bất lợi
của biến đổi khí hậu. Công tác quản lý môi trường, đa dạng sinh học trong khai
thác và sử dụng năng lượng có nơi, có lúc chưa được quan tâm đúng mức, còn để
xảy ra sự cố môi trường. Việc xử lý tro, xỉ thải của một số nhà máy nhiệt điện than
còn bất cập, làm ảnh hưởng tới môi trường sống của người dân trong khu vực.
Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực năng lượng
chưa đầy đủ và chưa phù hợp với chuẩn mực quốc tế, nhất là đối với phân ngành
năng lượng tái tạo.
- Việc giải quyết những tồn tại, khó khăn, vướng mắc trong công tác tái
định cư, chuyển đổi việc làm, tạo sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng do bị thu
hồi đất sản xuất, đất ở trong quá trình phát triển các dự án thủy điện, điện gió,
điện mặt trời, các dự án lưới điện còn chậm, nhất là đối với đồng bào dân tộc
thiểu số ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Đề án ổn định sản xuất, đời sống nhân
dân và phát triển khu dân cư đối với các vị trí trước đây quy hoạch xây dựng
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 chưa được phê duyệt, dẫn đến khó
khăn trong đời sống, sản xuất của một bộ phận nhân dân và lãng phí nguồn lực
đất đai trong khu vực.
64 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
Hiện cả nước vẫn còn gần 130.000 hộ dân chưa được cấp điện từ lưới quốc gia
hoặc các nguồn điện năng lượng tái tạo, đặc biệt là trên một số đảo như Cồn Cỏ
tỉnh Quảng Trị, Thổ Châu, An Sơn - Nam Du tỉnh Kiên Giang và Côn Đảo tỉnh Bà
Rịa - Vũng Tàu.
- Việc bảo đảm an ninh trên biển cho các hoạt động năng lượng gặp nhiều khó
khăn. Nguy cơ mất an toàn trong sử dụng điện dẫn đến cháy, nổ, hỏa hoạn, nhất là
trong các khu dân cư đông người có xu hướng tăng lên.
- Nhiều dự án năng lượng trong nước chậm tiến độ, trong đó có 21 dự án,
chuỗi dự án năng lượng trọng điểm cần quan tâm đặc biệt, nhất là 02 chuỗi dự án
khí - điện Lô B và Cá Voi Xanh; việc xử lý tồn tại, yếu kém đối với 03 dự án nhà
máy sản xuất nhiên liệu sinh học Dung Quất, Phú Thọ, Bình Phước còn chậm. Đầu
tư một số dự án năng lượng ở nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro mất vốn; quá trình
xử lý, giải quyết các vấn đề phát sinh chậm, gặp khó khăn do có sự khác biệt về
thủ tục hành chính và hệ thống pháp luật. Một số doanh nghiệp năng lượng nhà
nước đã xảy ra tình trạng thua lỗ, có dấu hiệu mất cân đối tài chính. Một số vi
phạm, trách nhiệm cụ thể đã và đang được các cơ quan có thầm quyền xem xét, xử
lý; một số cá nhân đã bị khởi tố hình sự.
3. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập.
3.1. Nguyên nhân khách quan
Lĩnh vực năng lượng có phạm vi rộng, vừa có tính kinh tế, xã hội, môi trường,
vừa có tính kỹ thuật chuyên sâu; tính đồng bộ, liên thông, kết nối cao; chịu tác
động trực tiếp của các yếu tố trong và ngoài nước. Năng lượng tái tạo là lĩnh vực
mới, các quốc gia trên thế giới có những cách làm khác nhau, vừa làm, vừa rút
kinh nghiệm. Bối cảnh quốc tế, thiên tai, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, khó
lường. Hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ của cộng đồng quốc tế để chuyển
đổi năng lượng gặp nhiều thách thức. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng
liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, địa phương, trong nước và quốc tế, được
quy định trong nhiều VBQPPL khác nhau.
Hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác và sản xuất than, dầu khí gặp nhiều
khó khăn. Sản xuất, kinh doanh và cân đối tài chính ngành điện gặp nhiều thách
thức do thời tiết cực đoan, giá nhiên liệu và tỷ giá hối đoái biến động theo xu
hướng tăng. Huy động vốn từ các thành phần kinh tế, vay tín dụng nước ngoài cho
các dự án năng lượng trọng điểm, đặc biệt là các dự án phát triển điện than gặp
nhiều khó khăn.
3.2. Nguyên nhân chủ quan
Nhận thức về vai trò, vị trí của ngành năng lượng và mục tiêu đảm bảo an ninh
năng lượng quốc gia của các cấp, các ngành còn chưa thực sự toàn diện, đầy đủ.
Hệ thống chính sách, pháp luật và bộ máy quản lý nhà nước trong lĩnh vực
năng lượng còn bất cập, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển ngành năng
lượng theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất là đối với phân
ngành điện; sự phân công, phối hợp giữa các Bộ, ngành và địa phương còn thiếu
rõ ràng, chưa chặt chẽ; công tác thanh tra, kiểm tra chưa sát sao, kịp thời; công
tác chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng
lượng có nơi, có lúc còn chậm, thiếu quyết liệt, nhất là việc tổ chức và vận hành
đơn vị điều độ hệ thống điện quốc gia, phát triển các cấp độ thị trường điện lực,
cơ cấu lại EVN, thực hiện các biện pháp bảo đảm an ninh năng lượng điện, cân
đối cung ứng xăng dầu, giải quyết các khó khăn, vướng mắc của dự án trọng
điểm về điện lực; việc đàm phán, thu xếp vốn đầu tư, chuyển đổi mục đích sử
dụng đất rừng, thực hiện bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng một số công
trình, dự án năng lượng còn chậm.
Tổ chức và hoạt động của Quỹ bình ổn giá xăng dầu còn thiếu công khai, minh
bạch; nguyên tắc trích lập, chi sử dụng Quỹ chưa rõ ràng, không có cơ sở thuyết
phục, không đạt được mục tiêu đề ra, thậm chí dẫn đến tác dụng “ngược” trong
một số trường hợp. Một bộ phận cán bộ, công chức trong ngành năng lượng có tâm
lý e ngại, né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, có trường hợp vi phạm pháp luật.
Năng lực dự báo, xây dựng thể chế và quản lý kinh tế, tài chính trong ngành
năng lượng còn hạn chế. Chưa có cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án
năng lượng cấp bách trong ngành dầu khí và ngành điện; việc điều hành giá bán lẻ
điện chưa được điều chỉnh kịp thời với sự biến động thực tế của giá các loại nhiên
liệu đầu vào, chưa quyết liệt tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để bảo đảm phát triển
66 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
điện lực theo đúng quy hoạch. Công tác thông tin, tuyên truyền về ngành năng
lượng, đặc biệt về thị trường điện, chính sách giá điện còn hạn chế.
4. Trách nhiệm của các cơ quan liên quan
4.1. Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ,
các Bộ, ngành và địa phương đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong việc thể chế hóa
quan điểm, chủ trương của Đảng, ban hành hệ thống chính sách, pháp luật về phát
triển năng lượng; giữ vững an ninh năng lượng trong bối cảnh nhu cầu tăng nhanh;
phát triển hạ tầng năng lượng, hệ thống điện đảm bảo cung cấp cho nhu cầu phát
triển kinh tế - xã hội; phát triển một số yếu tố của thị trường năng lượng cạnh
tranh; thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; chuyển dịch năng lượng
theo hướng bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
4.2. Trách nhiệm chính đối với những hạn chế, bất cập đã nêu thuộc về các tổ
chức, cá nhân và người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chỉ đạo, chủ trì tham mưu,
xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng
lượng, cụ thể như sau:
- Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chịu trách nhiệm chung trong chỉ đạo công
tác xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển
năng lượng; chịu trách nhiệm chính trong việc chưa bảo đảm yêu cầu về tiến độ,
chất lượng ban hành chính sách, pháp luật theo thẩm quyền, trong đó có việc chậm
phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, Quy hoạch tổng thể về năng
lượng quốc gia, Quy hoạch điện VIII, kế hoạch thực hiện các quy hoạch liên quan
và chính sách giá khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo; những hạn chế,
khuyết điểm về quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình
điện theo Quy hoạch điện VII, Quy hoạch điện VII điều chỉnh, về tổ chức và vận
hành đơn vị điều độ hệ thống điện quốc gia. Chưa kịp thời chỉ đạo triển khai các
nghị quyết có liên quan của Đảng, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; chưa
kiên quyết chỉ đạo xử lý, khắc phục những hạn chế, bất cập trong phát triển năng
lượng quốc gia, nhất là trong lĩnh vực điện, xăng dầu và các dự án năng lượng
chậm tiến độ, trong đó có 21 dự án, chuỗi dự án năng lượng trọng điểm. Chậm chỉ
đạo triển khai lộ trình, các điều kiện tiên quyết để phát triển các cấp độ thị trường
điện lực và cơ cấu lại ngành năng lượng, nhất là phân ngành điện; chậm chỉ đạo xử
lý các vướng mắc, khó khăn về cơ chế mua bán điện trực tiếp.
- Bộ Công Thương chịu trách nhiệm chính trong tham mưu ban hành, ban hành
theo thẩm quyền và việc tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng
lượng; những hạn chế, bất cập, khuyết điểm, vi phạm trong quản lý, thực hiện quy
hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII, Quy hoạch
điện VII điều chỉnh và chính sách giá khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo.
Chịu trách nhiệm một phần trong việc chậm tham mưu ban hành Quy hoạch tổng
thể về năng lượng quốc gia, Quy hoạch điện VIII, kế hoạch thực hiện các quy
hoạch liên quan; việc chậm xử lý 03 dự án nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học
Dung Quất, Phú Thọ, Bình Phước; triển khai lộ trình xây dựng thị trường điện và
chính sách giá điện; cung ứng và bình ổn giá xăng dầu; các dự án năng lượng chậm
tiến độ; để xảy ra tình trạng thiếu xăng dầu cuối năm 2022, thiếu điện ở miền Bắc
vào đầu tháng 6/2023.
- Các bộ Tư pháp, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Khoa học và Công nghệ,
Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Giao thông Vận tải, Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà
nước và Thanh tra Chính phủ, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn
của mình, chịu trách nhiệm về những tồn tại, hạn chế, bất cập, chậm trễ trong việc
chậm tham mưu, phối hợp, xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện chính sách, pháp
luật về phát triển năng lượng, trong đó có các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, công
tác kiểm tra, thanh tra, phát hiện và xử lý vi phạm, thực hiện cơ cấu lại doanh
nghiệp nhà nước.
- Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong phạm vi chức
năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình, chịu trách nhiệm về những hạn chế, bất
cập, khuyết điểm trong chỉ đạo, chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, thực
hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và
Quy hoạch điện VII điều chỉnh trên địa bàn; việc chưa phối hợp chặt chẽ, hiệu quả
trong quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện, kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm
chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng.
68 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
Ủy ban nhân dân các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Đắk Nông, Đắk Lắk chịu
trách nhiệm về việc để xảy ra vi phạm pháp luật trong đầu tư xây dựng công trình
năng lượng tái tạo tại địa phương.
- Các tập đoàn Điện lực Việt Nam, Dầu khí Việt Nam, Công nghiệp Than -
Khoáng sản Việt Nam, Xăng dầu Việt Nam, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và
quyền hạn của mình, chịu trách nhiệm về những tồn tại, hạn chế, bất cập, khuyết
điểm, vi phạm về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện
quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy
hoạch điện VII điều chỉnh; quản lý và điều hành để xảy ra tình trạng thiếu xăng
dầu cuối năm 2022, thiếu điện ở miền Bắc vào đầu tháng 6/2023; chậm thực hiện
cơ cấu lại doanh nghiệp; việc triển khai các dự án năng lượng được Nhà nước giao
làm chủ đầu tư đã xảy ra tình trạng chậm trễ, thua lỗ, thất thoát, lãng phí, đầu tư ra
nước ngoài gặp nhiều rủi ro mất vốn; những hạn chế trong xây dựng tiềm lực khoa
học, công nghệ, đội ngũ cán bộ và trong phối hợp với các cơ quan, địa phương có
liên quan.
#
Điều 2. Nhiệm vụ, giải pháp
Để phát huy kết quả đạt được, khắc phục những hạn chế, bất cập, thích ứng kịp
thời với bối cảnh trong giai đoạn mới, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính
phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương căn cứ chức năng,
nhiệm vụ và quyền hạn của mình, nghiên cứu, thực hiện các kiến nghị của Đoàn
giám sát tại Báo cáo số 709/BC-ĐGS ngày 04/12/2023 và tập trung thực hiện một
số nhiệm vụ, giải pháp sau đây:
1. Nhiệm vụ, giải pháp thực hiện xong trước cuối năm 2025
1.1. Rà soát, trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung các luật theo Kế hoạch
số 81/KH-UBTVQH15 ngày 05/11/2021 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Đề
án định hướng Chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, bao
gồm: Luật Điện lực, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Luật Khoáng
sản, Luật Hóa chất, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh
doanh tại doanh nghiệp, Luật Dự trữ quốc gia.
1.2. Cơ chế, chính sách phát triển năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng
quốc gia.
- Về chiến lược, quy hoạch phát triển năng lượng quốc gia và các quy hoạch,
kế hoạch liên quan:
Trong năm 2023, ban hành Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, Kế
hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII, Kế hoạch thực hiện Quy hoạch tổng thể về
năng lượng quốc gia và Kế hoạch thực hiện các quy hoạch liên quan đến lĩnh vực
năng lượng; hoàn thiện chính sách, pháp luật về phát triển điện lực, đầu tư, quy
hoạch để thu hút nhà đầu tư thực hiện các dự án nguồn, lưới điện; nghiên cứu, rà
soát, đánh giá tác động, có cơ chế phù hợp, nếu cần thiết đề xuất cơ chế đặc thù để
triển khai kịp tiến độ các dự án nguồn và lưới điện cấp bách.
Trong năm 2024, đánh giá, rà soát, cập nhật tình hình triển khai Quy hoạch
điện VIII để điều chỉnh kịp thời đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng cho phát triển
kinh tế - xã hội với chi phí hợp lý, phù hợp với khả năng bố trí nguồn lực, năng
lực, trình độ công nghệ; rà soát để bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa Quy hoạch
điện VIII và Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia. Trình Quốc hội thông
qua Quy hoạch không gian biển quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050,
làm cơ sở thu hút đầu tư phát triển hợp lý điện khí, năng lượng tái tạo, sản xuất
nhiên liệu hydro,… Khẩn trương xây dựng chính sách hỗ trợ, đột phá để phát triển
điện gió ngoài khơi, đồng thời kết hợp với triển khai Chiến lược phát triển bền
vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
- Về cơ chế, chính sách về thị trường năng lượng; giá điện, than, khí và xăng
dầu; đầu tư phát triển các phân ngành năng lượng:
Đối với thị trường năng lượng: Nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách phát
triển, vận hành thị trường năng lượng cạnh tranh phù hợp với hoạt động sản xuất,
kinh doanh của các doanh nghiệp theo lộ trình phát triển thị trường năng lượng
cạnh tranh. Xác định vấn đề còn bất cập, các khó khăn, vướng mắc và đề xuất các
giải pháp phù hợp để thúc đẩy quá trình chuyển đổi nhiên liệu. Thiết lập cơ chế
ràng buộc trách nhiệm của các bên tham gia vào thị trường năng lượng.
70 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
Đối với giá điện: Hoàn thiện cơ chế giá phát điện nhằm khuyến khích và thúc
đẩy phát triển mạnh nguồn điện năng lượng tái tạo, trong đó có điện rác và điện
sinh khối; xử lý dứt điểm vướng mắc các dự án điện gió, điện mặt trời giai đoạn
trước. Khẩn trương xây dựng, thực hiện cơ chế hợp đồng mua bán điện trực tiếp
giữa nhà máy điện năng lượng tái tạo và khách hàng tiêu thụ điện lớn; cơ chế đấu
giá, đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư công trình điện bảo đảm công khai, minh bạch,
hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa các bên; điều chỉnh kịp thời giá bán lẻ điện
theo biến động thực tế của thông số đầu vào như giá nguyên nhiên liệu, tỷ giá,
bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội, đồng thời bù đắp được chi phí và
lợi nhuận hợp lý để bảo toàn vốn kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là thúc
đẩy cạnh tranh trong khâu nguồn điện; rút ngắn thời gian giữa các lần điều chỉnh
giá điện.
Sớm luật hóa việc điều hành giá bán lẻ điện theo tinh thần “xóa bỏ mọi rào cản
để bảo đảm giá năng lượng minh bạch do thị trường quyết định”. Hoàn thiện cơ
chế giá truyền tải điện để thu hút đầu tư vào lưới điện theo từng khu vực địa lý;
không thực hiện bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng, giữa các vùng, miền;
tách bạch chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động công ích, chi phí xã
hội và chi phí quản trị doanh nghiệp. Có cơ chế giá phù hợp trong việc xuất, nhập
khẩu điện đối với các nước trong khu vực.
Đối với giá than, khí: Nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế phát triển thị trường cạnh
tranh đối với than, khí. Thiết lập cơ chế, chính sách về giá than trong giao dịch
than nhập khẩu bảo đảm phù hợp, khả thi, hiệu quả. Tính toán, xác định cơ chế giá
điện khí để bảo đảm hiệu quả đầu tư của dự án điện, đặc biệt là các chuỗi dự án
khí - điện sử dụng khí trong nước.
Đối với giá xăng dầu: Nghiên cứu điều chỉnh và hoàn thiện định mức phí bảo
quản xăng dầu. Ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 95/2021/NĐ-CP
ngày 01/11/2021 và Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 03/9/2014 về kinh doanh
xăng dầu để giải quyết các tồn tại, hạn chế, vướng mắc trong hoạt động kinh doanh
xăng dầu, đảm bảo phù hợp với tình hình thị trường và yêu cầu thực tiễn. Có cơ
chế ràng buộc trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất xăng dầu, bảo đảm hạn mức
sản xuất tối thiểu và cam kết sản lượng cung ứng.
- Về việc bảo đảm tính khả thi, hiệu quả đầu tư và nguồn vốn thực hiện các dự
án năng lượng:
Nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các VBQPPL để tháo gỡ các vướng
mắc, điểm nghẽn trong triển khai đầu tư các dự án, hạ tầng năng lượng phù hợp với
yêu cầu thực tiễn và đặc thù của từng phân ngành năng lượng, chú trọng các quy
định về quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư các dự án năng lượng, hoạt động xây dựng;
trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng; trong phòng cháy và chữa cháy.
Đối với phân ngành điện
Nghiên cứu, rà soát, đánh giá, ban hành cơ chế, chính sách thu hút đầu tư
nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước đối với các dự án nguồn và lưới điện trong
giai đoạn 2023-2030; bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể từ khâu khai thác khí
đến khâu mua điện đối với các chuỗi dự án khí - điện để sớm đưa vào khai thác các
nguồn khí trong nước; bảo đảm các nhà đầu tư thu hồi được vốn và có mức lợi
nhuận hợp lý đối với các dự án điện quan trọng, ưu tiên, trong đó có các dự án điện
sử dụng LNG, điện gió ngoài khơi và lưới điện truyền tải cho điện gió ngoài khơi.
Sớm có giải pháp bảo đảm cho các hộ dân được cấp điện từ lưới quốc gia hoặc
các nguồn điện năng lượng tái tạo, đặc biệt trên một số đảo như Cồn Cỏ tỉnh
Quảng Trị, Thổ Châu, An Sơn - Nam Du tỉnh Kiên Giang và Côn Đảo tỉnh Bà Rịa -
Vũng Tàu
Đối với phân ngành dầu khí
Nghiên cứu, rà soát, đánh giá, ban hành cơ chế, chính sách về: đẩy mạnh đầu
tư phát triển, khai thác các dự án mỏ khí trong nước, đặc biệt là 02 chuỗi dự án khí -
điện Lô B và Cá Voi Xanh, bảo đảm đồng bộ các khâu đầu vào và đầu ra trong
chuỗi nhiên liệu, tận dụng nguồn tài nguyên quốc gia; ưu tiên triển khai xây dựng
hạ tầng kho cảng nhập khẩu LNG theo hướng phát triển các kho cảng LNG trung
tâm có công suất lớn, gần các trung tâm điện lực sử dụng LNG để tận dụng tối đa
cơ sở hạ tầng vận chuyển, phân phối khí, tối ưu hóa chi phí và giảm giá thành sản
xuất điện; thẩm định và phê duyệt cước phí vận chuyển khí qua các hệ thống khí;
triển khai các hợp đồng mua LNG dài hạn; giá khí cho sản xuất điện (gồm giá
nhập khẩu, tồn trữ, tái hóa khí, vận chuyển, phân phối khí) phù hợp với thực tiễn
72 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
Việt Nam và thông lệ quốc tế; đầu tư xây dựng hệ thống đường ống phân phối khí,
kết nối khu vực để đảm bảo ổn định và đa dạng hóa nguồn cung, đáp ứng nhu cầu
năng lượng của khu vực và thúc đẩy phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp có
quy mô lớn.
Đối với dự trữ xăng dầu quốc gia
Nghiên cứu, đánh giá tác động, hoàn thiện cơ chế, chính sách về huy động
nguồn vốn đầu tư xây dựng, quy chế quản lý kho dự trữ quốc gia về dầu thô và sản
phẩm xăng dầu tại mỗi miền Bắc, Trung, Nam, bảo quản xăng dầu dự trữ quốc gia,
trường hợp vượt thẩm quyền báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội
xem xét, quyết định.
Khẩn trương xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xăng dầu dự
trữ quốc gia, định mức kinh tế - kỹ thuật về bảo quản xăng dầu dự trữ quốc gia phù
hợp thực tế. Có chính sách về: ưu tiên cân đối, bố trí vốn đầu tư công trung hạn và
dài hạn cho các dự án đầu tư phát triển hệ thống kho xăng dầu dự trữ quốc gia phù
hợp với tiến độ quy hoạch; cơ cấu lại mặt hàng xăng dầu dự trữ quốc gia phù hợp
với các loại sản phẩm được lưu thông trên thị trường; biện pháp bảo đảm đủ nguồn
cung xăng dầu, tránh đứt gãy ở mọi phân khúc, thị trường, kể cả sản lượng được
phân giao bổ sung và sản phẩm theo nhu cầu thị trường, nhất là trong thời gian bảo
dưỡng các nhà máy lọc dầu. Khẩn trương triển khai thực hiện Quy hoạch hạ tầng
dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến
năm 2050.
Đối với phân ngành than
Nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện cơ chế, chính sách về: bảo đảm nguồn vốn
thực hiện các dự án than trong nước theo quy hoạch; đầu tư, mua tài nguyên than ở
nước ngoài trong dài hạn, đa dạng hóa nguồn than nhập khẩu; đầu tư hệ thống hạ
tầng kho, cảng trung chuyển than, vận chuyển và dự trữ than. Ban hành văn bản
hướng dẫn chủ đầu tư các nhà máy điện than về cơ chế mua than nhập khẩu dài
hạn từ các chủ mỏ (hoặc đại diện chủ mỏ) tuân thủ quy định của pháp luật Việt
Nam và phù hợp thông lệ quốc tế, đảm bảo nguồn than cho sản xuất điện ổn định,
dài hạn với giá cạnh tranh, minh bạch.
Đối với phân ngành năng lượng tái tạo, năng lượng khác
Hoàn thiện chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng tái tạo, trọng tâm là
các cơ chế về: điện gió ngoài khơi trên cơ sở đánh giá tác động và bảo đảm quốc
phòng, an ninh; điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, điện mặt trời mái nhà tại các
tòa nhà công sở, nhà dân, công trình công cộng, khu công nghiệp; hệ thống lưu trữ
năng lượng, pin nhiên liệu trong phương tiện giao thông vận tải. Sớm ban hành cơ
chế phát triển điện gió, điện mặt trời mái nhà cho khu vực miền Bắc để hạn chế
tình trạng thiếu điện ngay trong năm 2024 và các năm tiếp theo.
Tiến hành tổng kết Nghị quyết số 115/NQ-CP ngày 31/8/2018 của Chính phủ
về việc thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ tỉnh Ninh Thuận phát
triển kinh tế - xã hội, ổn định sản xuất, đời sống nhân dân giai đoạn 2018 - 2023,
kéo dài thời gian thực hiện nếu cần thiết hoặc xây dựng cơ chế, chính sách mới,
bảo đảm tuân thủ theo tinh thần Nghị quyết số 31/2016/QH14, phù hợp với điều
kiện thực tế của đất nước và của địa phương.
- Về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả:
Nghiên cứu, rà soát, ban hành cơ chế, chính sách về: chuyển đổi cơ cấu ngành,
lĩnh vực sản xuất theo hướng tiêu thụ ít năng lượng; khuyến khích, hỗ trợ đi đôi
với thực thi chế tài cụ thể trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, gắn
với yêu cầu bảo vệ môi trường, nâng cao khả năng hội nhập quốc tế và sức cạnh
tranh của hàng hóa Việt Nam.
- Về chuyển đổi năng lượng theo hướng bền vững:
Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật và tăng cường năng lực,
chuẩn bị các điều kiện bảo đảm thực hiện lộ trình chuyển đổi năng lượng theo
hướng bền vững, vừa đáp ứng đồng thời yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, an
ninh tài chính, an sinh xã hội và phấn đấu thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam
với sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế. Trước mắt, tập trung xây dựng, hoàn thiện
khung pháp lý cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính, phát triển thị trường các-bon
và áp dụng cơ chế, chính sách về tín chỉ các-bon, thuế các-bon, cơ chế giải quyết
các vấn đề môi trường đối với các nhà máy nhiệt điện than và trong phát triển năng
lượng tái tạo nhằm đáp ứng yêu cầu, cam kết quốc tế về an toàn môi trường, phát
triển bền vững.
74 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
1.3. Về nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước về phát triển năng lượng
Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục, nâng cao nhận thức,
trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị và người dân về vị trí, vai trò, tầm quan
trọng của chính sách, pháp luật và việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát
triển năng lượng, trọng tâm là yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, tiết
kiệm điện, tiết kiệm năng lượng. Thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và các chương trình tiết kiệm điện. Thực hiện
nghiêm các chỉ thị, quy định về tăng cường tiết kiệm điện. Tăng cường kiểm tra,
thanh tra và giám sát việc tuân thủ pháp luật, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm
pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Tiếp tục tăng cường công tác giám sát, kiểm toán, thanh tra, kiểm tra, điều tra
và kết luận, xử lý dứt điểm các vụ việc sai phạm. Trong năm 2023, xác định cụ thể
những vướng mắc về cơ chế, chính sách đầu tư, tài chính hiện nay của các tập
đoàn, tổng công ty kinh tế nhà nước trong lĩnh vực năng lượng; nghiên cứu đề xuất
hoặc quyết định theo thẩm quyền các giải pháp xử lý, không để tình trạng tiếp tục
thua lỗ, mất cân đối tài chính trong các đơn vị này.
Tăng cường trách nhiệm và phối hợp hoạt động giữa các Bộ, cơ quan ngang
Bộ, các địa phương, chủ đầu tư để giải quyết những hạn chế, bất cập trong thực thi
chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng, trọng tâm là chuyển mục đích sử
dụng rừng đối với các dự án lưới điện truyền tải và lưới điện phân phối, công tác
giải phóng mặt bằng theo hướng đảm bảo quyền lợi và đền bù hợp lý cho người
dân bị ảnh hưởng, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tái định cư và có sinh kế
bền vững; về phát triển các dự án nhiệt điện than sử dụng công nghệ tiên tiến, có
hiệu suất cao, ít gây ô nhiễm môi trường, dự án điện khí với ưu tiên nguồn khí
trong nước, dự án điện gió ngoài khơi, năng lượng tái tạo theo hình thức tự sản, tự
tiêu hoặc mua bán điện trực tiếp không qua EVN; về bảo đảm an toàn điện tại các
khu dân cư tập trung đông người và khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao.
Tổ chức đánh giá toàn diện tình hình triển khai thị trường điện cạnh tranh, làm
cơ sở thúc đẩy tái cơ cấu ngành điện, phục vụ phát triển thị trường điện hiệu quả.
Tăng cường tính độc lập, minh bạch và năng lực của cơ quan điều tiết điện lực và
đơn vị vận hành thị trường điện. Đẩy nhanh việc thực hiện lộ trình phát triển thị
trường điện bán buôn và bán lẻ cạnh tranh. Xử lý các vướng mắc hiện nay trong thị
trường điện. Hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức lại, xây dựng cơ chế tài chính bảo
đảm hoạt động của Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia phù hợp với yêu cầu
thực tế. Nghiên cứu, phát triển các công ty mua bán điện theo hướng đa dạng các
chủ sở hữu, nâng cao hiệu quả, năng lực cạnh tranh, phù hợp với yêu cầu phát triển
hạ tầng điện và thị trường điện. Khẩn trương tổng kết, đánh giá mô hình tổ chức,
hiệu quả hoạt động của Quỹ bình ổn giá xăng dầu để có các giải pháp phù hợp.
Thực hiện cơ cấu lại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước trong lĩnh vực năng
lượng theo hướng Nhà nước tiếp tục nắm 100% vốn tại công ty mẹ và các nội dung
khác theo đề án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện
mô hình quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng. Phân định rõ trách nhiệm,
quyền hạn, cơ chế phối hợp giữa Trung ương và địa phương, giữa các cơ quan
quản lý nhà nước trong phát triển năng lượng; nghiên cứu, hoàn thiện tổ chức bộ
máy quản lý, điều hành thị trường và giá năng lượng, bảo đảm tinh gọn, hiệu lực,
hiệu quả; tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, quản lý doanh nghiệp và
cán bộ chuyên môn kỹ thuật trong các cơ quan quản lý, các tập đoàn, tổng công ty
nhà nước trong lĩnh vực năng lượng.
Tập trung thực hiện các giải pháp tháo gỡ, giải quyết những khó khăn, vướng
mắc đối với 21 dự án, chuỗi dự án năng lượng trọng điểm, trong đó có 12/13 dự án
thuộc danh mục dự án, chuỗi dự án trọng điểm trong lĩnh vực điện, than, dầu khí chậm
tiến độ giai đoạn 2016 - 2021 theo Nghị quyết số 74/2022/QH15 ngày 15/11/2022;
xử lý tồn tại, yếu kém đối với 03 dự án nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Dung
Quất, Phú Thọ và Bình Phước. Có giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc để
đảm bảo tiến độ xây dựng, hoàn thành các công trình, dự án về nguồn điện, lưới
điện truyền tải, không để chậm hòa lưới các dự án nguồn, hạn chế năng lực giải
tỏa công suất của các nhà máy điện. Thực hiện quản lý kỹ thuật hiệu quả các nhà
máy điện để tránh hư hỏng, sự cố trong vận hành, đảm bảo công suất phát điện
khả dụng. Bảo đảm nguồn cung năng lượng từ than, dầu thô và khí (bao gồm khí
hóa lỏng LNG) trong dài hạn, bao gồm cả nguồn cung năng lượng nhập khẩu.
76 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
2. Nhiệm vụ, giải pháp trung và dài hạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050
2.1. Hoàn thiện chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng, đáp ứng yêu
cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, quốc phòng, an ninh và hiệu quả kinh
tế, xã hội, môi trường. Trong đó, trọng tâm là rà soát, trình Quốc hội sửa đổi Luật
Quy hoạch, Luật Lâm nghiệp, Luật Xây dựng, Luật Quản lý nợ công, Luật Tài
nguyên, môi trường biển và hải đảo; nghiên cứu, xây dựng các dự án luật về năng
lượng tái tạo, về biến đổi khí hậu.
Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực
năng lượng phù hợp với các quy định, tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu thực tiễn, đồng
bộ giữa chính sách phát triển năng lượng với các chính sách có liên quan. Tiếp tục rà
soát các quy hoạch năng lượng và quy hoạch liên quan để bảo đảm tính thống nhất,
đồng bộ và khả thi, tăng dần tỷ lệ các nguồn cung năng lượng tái tạo.
Xây dựng lộ trình chuyển đổi nhiên liệu cho các nhà máy điện than và khí trên
cơ sở hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường. Nâng cao chất lượng trong xây dựng
các chiến lược, quy hoạch phát triển năng lượng đảm bảo tính ổn định, đồng bộ và
linh hoạt, gắn với các quy hoạch kinh tế - xã hội của địa phương và các ngành có
liên quan.
2.2. Nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế tài chính và huy động tối đa nguồn lực xã
hội hóa, khuyến khích tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia phát triển
năng lượng; đặc biệt cho đầu tư phát triển nguồn và lưới điện. Cơ cấu lại, đổi mới
và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực
năng lượng, theo hướng tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi, có thế mạnh. Hoàn thiện
cơ chế, chính sách xử lý, cơ cấu lại triệt để các dự án, doanh nghiệp nhà nước kém
hiệu quả, thua lỗ trong lĩnh vực năng lượng.
Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, phát triển thị trường năng lượng định
hướng xã hội chủ nghĩa đồng bộ, hiện đại và hiệu quả; bảo đảm liên thông giữa các
phân ngành năng lượng và kết nối với thị trường khu vực, thế giới.
2.3. Phát triển các nguồn cung và hệ thống truyền tải, phân phối năng lượng
theo hướng tăng cường khả năng tự chủ, đa dạng hóa, với cơ cấu hợp lý, đảm bảo
tính hiệu quả, tin cậy, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và bền vững. Đẩy mạnh
công tác tìm kiếm, thăm dò nhằm gia tăng trữ lượng và sản lượng khai thác dầu
khí, than tại các khu vực tiềm năng; nâng cao chất lượng công tác đánh giá trữ
lượng và tài nguyên. Tiếp tục khai thác dầu khí tại các khu vực nước sâu, xa bờ.
Khai thác than trong nước trên cơ sở bảo đảm an toàn, hiệu quả và tiết kiệm tài
nguyên; sớm nghiên cứu, ứng dụng công nghệ khí hóa than khi điều kiện cho phép.
Nhân rộng mô hình trung tâm năng lượng tái tạo tại các địa phương có lợi thế.
Sớm nghiên cứu, đánh giá tổng thể về tiềm năng và phát triển một số nguồn năng
lượng mới như năng lượng địa nhiệt, sóng biển, thủy triều… Tăng cường nghiên
cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ sản xuất năng lượng mới và công nghệ
chuyển đổi nhiên liệu các nhà máy nhiệt điện than, khí sang nhiên liệu sinh khối,
hydrogen, amoniac, trong đó có một số đề án thử nghiệm sản xuất hydrogen,
amoniac. Xây dựng cơ chế, chính sách đưa các loại hình tích trữ điện năng vào ứng
dụng nhanh chóng, kịp thời. Triển khai các cam kết quốc tế trong việc nghiên cứu
ứng dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích hòa bình.
2.4. Cơ cấu lại các ngành và khu vực tiêu thụ năng lượng song song với thực
hiện chính sách về sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm và hiệu quả; khuyến khích
phát triển các ngành công nghiệp tiêu thụ ít năng lượng và hiệu quả về kinh tế - xã
hội. Trên cơ sở các quy hoạch đã được phê duyệt, điều chỉnh phân bố các nguồn
tiêu thụ năng lượng theo hướng phân tán, kết hợp chặt chẽ với phân bố lại không
gian phát triển công nghiệp trên phạm vi cả nước, từng vùng và địa phương; đẩy
mạnh thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu
quả giai đoạn 2019-2030, các chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ
tải; giảm thiểu tối đa tổn thất điện năng. Có chính sách khuyến khích các hộ tiêu
thụ sử dụng năng lượng sạch, tái tạo, nhất là trong công nghiệp và giao thông phù
hợp trình độ công nghệ sẵn có. Hoàn thiện khung pháp lý, khuyến khích và đẩy
mạnh việc triển khai mô hình các công ty dịch vụ năng lượng, thúc đẩy việc thực
hiện các dự án đầu tư tiết kiệm năng lượng theo cơ chế thị trường.
2.5. Có chính sách ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng bền vững, kết
nối khu vực; thúc đẩy nhanh xã hội hóa đầu tư cơ sở hạ tầng và dịch vụ trong
ngành năng lượng. Xóa bỏ độc quyền và những rào cản bất hợp lý trong sử dụng
cơ sở vật chất, dịch vụ hạ tầng năng lượng, đồng thời yêu cầu dùng chung hạ tầng
78 CÔNG BÁO/Số 1333 + 1334/Ngày 22-12-2023
năng lượng vào các dự án thực hiện theo các hình thức đối tác công tư. Thúc đẩy
nhanh chuyển đổi số trong lĩnh vực năng lượng, chú trọng xây dựng hạ tầng năng
lượng thông minh; hoàn thiện cơ chế, xây dựng cơ sở dữ liệu năng lượng quốc gia
phục vụ công tác quản lý, điều hành hiệu quả ngành năng lượng.
2.6. Nâng cao năng lực, trình độ khoa học, công nghệ, đào tạo nguồn nhân
lực chất lượng cao cho ngành năng lượng đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng
công nghiệp lần thứ tư. Tạo cơ chế khuyến khích và biện pháp bắt buộc để các
doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ
và thiết bị, nhất là các cơ sở sử dụng nhiều năng lượng. Xây dựng và triển khai
chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm quốc gia về nghiên cứu ứng
dụng và phát triển công nghệ năng lượng, tập trung nghiên cứu ứng dụng các
dạng năng lượng mới, năng lượng tái tạo, năng lượng thông minh, chế tạo thiết bị
năng lượng, tiến tới làm chủ một số công nghệ hiện đại. Chủ động, kịp thời cập
nhật thông tin để nghiên cứu, phát triển đồng bộ, ứng dụng tiến bộ khoa học,
công nghệ năng lượng mới.
Có chính sách phát triển tổng thể nguồn nhân lực và các chương trình đào tạo
cho những khâu then chốt của ngành năng lượng. Tổ chức đào tạo, đào tạo lại đội
ngũ cán bộ kỹ thuật và quản lý, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ trong lĩnh
vực năng lượng; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngang tầm thế giới. Sử dụng
có hiệu quả số nhân lực đã được đào tạo và tiếp tục đào tạo nâng cao đối với nhân
lực năng lượng nguyên tử.
2.7. Xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp thiết kế, chế tạo, dịch vụ
ngành năng lượng với mục tiêu nâng cao nội lực, tăng cường tỷ lệ nội địa hóa. Xây
dựng cơ chế, chính sách khuyến khích và hỗ trợ phát triển nghiên cứu công nghệ,
công nghiệp thiết kế, chế tạo, lắp đặt và dịch vụ ngành năng lượng đáp ứng tối đa
nhu cầu trong nước, hướng đến xuất khẩu. Ưu tiên phát triển các ngành chế tạo
máy, thiết bị điện, dầu khí, dịch vụ dầu khí. Thực hiện tốt các yêu cầu, chỉ tiêu cụ
thể về tỷ lệ nội địa hóa đối với các nhà máy điện nói riêng và công trình năng
lượng nói chung. Khuyến khích phát triển các doanh nghiệp trong nước có quy mô
lớn, đạt trình độ công nghệ tiên tiến, có khả năng thực hiện những dự án phức tạp,
đòi hỏi kỹ thuật cao trong ngành năng lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng
quốc tế.
2.8. Thực thi chính sách bảo vệ môi trường trong ngành năng lượng gắn với
mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính theo các cam kết quốc tế. Triển khai vận hành
thị trường các-bon và thực hiện chính sách tín chỉ các-bon, thuế các-bon thích hợp
đối với việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Có cơ chế, chính sách hỗ trợ, thúc đẩy
thực hiện thu hồi, tồn trữ và xử lý khí các-bon trong các dự án năng lượng. Đào tạo
chuyển đổi việc làm và tạo sinh kế bền vững cho những người bị ảnh hưởng do
chuyển đổi năng lượng.
2.9. Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước và nâng cao năng
lực đội ngũ cán bộ, công chức ngành năng lượng. Tiếp tục tăng cường công tác
tuyên truyền, phổ biến, giáo dục, nâng cao nhận thức về chính sách, pháp luật về
phát triển năng lượng trong toàn xã hội.
Chủ động và tích cực hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng để tranh thủ
tối đa cơ hội, vượt qua thách thức, huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu
tư từ bên ngoài, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ,
tri thức trong lĩnh vực năng lượng. Xây dựng các đối tác chiến lược để thực hiện
mục tiêu nhập khẩu năng lượng trong dài hạn và đầu tư tài nguyên năng lượng ở
nước ngoài.
3. Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu, hoàn thiện hoặc trình cấp có thẩm quyền
hoàn thiện các VBQPPL tại Phụ lục 1 về Danh mục VBQPPL đề xuất sửa đổi, bổ
sung, ban hành mới trong lĩnh vực năng lượng; chỉ đạo tập trung tháo gỡ, giải
quyết vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án năng lượng trọng điểm tại
Phụ lục 2 về Danh mục dự án năng lượng trọng điểm vướng mắc, chậm tiến độ
giai đoạn 2016 - 2021.