30 CÔNG BÁO/Số 837 + 838/Ngày 20-7-2023
QUỐC HỘI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Nghị quyết số: 100/2023/QH15
NGHỊ QUYẾT
Về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV
QUỐC HỘI
Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
Căn cứ Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân số
87/2015/QH13;
Trên cơ sở kết quả chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội
khóa XV;
QUYẾT NGHỊ:
1. Quốc hội thống nhất đánh giá, sau 2,5 ngày làm việc nghiêm túc, dân chủ,
trách nhiệm, có tính xây dựng cao, phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp
thứ 5 đã thành công tốt đẹp, thu hút được sự quan tâm của Nhân dân và cử tri cả
nước. Quốc hội ghi nhận những nỗ lực, cố gắng của Chính phủ, Thủ tướng Chính
phủ, các Bộ, ngành trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ trên các lĩnh vực lao
động, thương binh và xã hội, dân tộc, khoa học và công nghệ, giao thông vận tải và
thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về chất vấn, giám sát chuyên đề có liên
quan, đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước. Qua chất vấn, Quốc hội nhận thấy vẫn còn không ít tồn
tại, hạn chế và bất cập cần khắc phục. Quốc hội cơ bản tán thành với các giải pháp,
cam kết mà Bộ trưởng các Bộ: Lao động - Thương binh và Xã hội, Khoa học và
Công nghệ, Giao thông vận tải, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc và các
thành viên khác của Chính phủ báo cáo tại phiên chất vấn.
2. Quốc hội yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ
trưởng cơ quan ngang Bộ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện
kiểm sát nhân dân tối cao tập trung thực hiện những giải pháp, cam kết, sớm khắc
phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong
các lĩnh vực được chất vấn, thực hiện hiệu quả các mục tiêu, chương trình, chiến
lược trong các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Đảng và các quy định của pháp
luật. Cụ thể:
2.1. Đối với lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội
Triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, luật, nghị quyết của Quốc hội và
chiến lược, quy hoạch về giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn
đến năm 2045, góp phần thực hiện thành công đột phá chiến lược về phát triển
nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao. Rà soát, hoàn thiện chính
sách, pháp luật về giáo dục nghề nghiệp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà
nước, bảo đảm gắn với thị trường lao động theo hướng mở, liên thông, hiện đại,
hội nhập và thích ứng. Tiếp tục hoàn thiện chính sách đào tạo nghề, ưu tiên cho
thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, đồng bào dân tộc thiểu
số, người khuyết tật và các đối tượng yếu thế. Thực hiện hiệu quả công tác hướng
nghiệp, các giải pháp phân luồng trong giáo dục phổ thông; triển khai việc vừa đào
tạo nghề và dạy văn hóa tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phù hợp với quy định
của pháp luật, bảo đảm học sinh tốt nghiệp vừa có bằng tốt nghiệp trung học phổ
thông vừa có bằng tốt nghiệp trung cấp nghề. Đẩy nhanh lộ trình phổ cập nghề cho
thanh niên, công nhân, nông dân và người lao động; có chính sách khuyến khích
học sinh khá, giỏi vào đào tạo trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Đến năm 2025,
nâng chất lượng đào tạo của một số trường tiếp cận trình độ các nước ASEAN-4,
trong đó một số nghề tiếp cận trình độ các nước phát triển trên thế giới; phấn đấu
nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 28% đến 30%; thu
hút 40 - 45% học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông vào đào
tạo trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp; đào tạo lại, đào tạo thường xuyên cho
khoảng 25% lực lượng lao động; tỷ lệ lao động là người dân tộc thiểu số qua đào
tạo nghề đạt 45%; tỷ lệ lao động có các kỹ năng số trình độ cơ bản đạt 80%.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và thực hiện tự chủ theo lộ
trình, đẩy nhanh chuyển đổi số, áp dụng quản trị tiên tiến đối với các cơ sở giáo
dục nghề nghiệp công lập, gắn với yêu cầu và xu hướng phát triển của thị trường
lao động. Rà soát, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, bảo đảm quy mô, cơ
cấu hợp lý về ngành, nghề, trình độ đào tạo; chú trọng các ngành nghề, lĩnh vực
đào tạo có thế mạnh; đến năm 2025, giảm khoảng 20% cơ sở giáo dục nghề nghiệp
32 CÔNG BÁO/Số 837 + 838/Ngày 20-7-2023
công lập so với năm 2020, trong đó: Giảm khoảng 40% trường trung cấp công lập;
nâng tỷ lệ cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có vốn
đầu tư nước ngoài lên khoảng 45%. Chú trọng phát triển giáo dục nghề nghiệp ở
nông thôn, vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi,
biên giới, hải đảo. Tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, chuẩn hóa cơ sở vật
chất, trang thiết bị, phương tiện đào tạo và các bộ tiêu chuẩn trong giáo dục nghề
nghiệp, nâng cao năng lực nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp, tiếp
cận chuẩn các nước phát triển trong khu vực ASEAN và thế giới. Đổi mới công
tác đánh giá và công nhận trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động, nhất là đối
với lao động có kiến thức, kỹ năng nhưng chưa có chứng chỉ về đào tạo nghề.
Tăng cường nguồn lực, ưu tiên ngân sách nhà nước cho giáo dục nghề nghiệp;
chuyển nhanh cơ chế cấp phát ngân sách sang đấu thầu, đặt hàng và giao nhiệm
vụ; nâng cao hiệu quả, chất lượng sử dụng nguồn ngân sách nhà nước. Ưu tiên
quỹ đất sạch dành cho giáo dục nghề nghiệp. Đẩy mạnh xã hội hóa, hợp tác công - tư
trong phát triển giáo dục nghề nghiệp. Nâng cao hiệu quả liên kết, kết hợp giữa
nhà trường - nhà nước - doanh nghiệp. Tăng cường công tác quản lý, giám sát,
kiểm tra, thanh tra chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục ngoài công lập, nhất
là các trường cao đẳng, trung cấp; định kỳ đánh giá, xếp loại chất lượng các cơ sở
giáo dục nghề nghiệp.
Hoàn thiện chính sách, pháp luật để tạo nhiều cơ hội việc làm cho người lao
động, hạn chế tình trạng sa thải lao động, nhanh chóng đưa người lao động quay
trở lại thị trường lao động, khắc phục những hạn chế của chính sách bảo hiểm thất
nghiệp. Khẩn trương hoàn thành hệ thống cơ sở dữ liệu về lao động và việc làm,
hướng tới quản trị thị trường lao động, việc làm hiện đại, linh hoạt, chủ động, đáp
ứng yêu cầu của thị trường, của doanh nghiệp với quá trình phát triển kinh tế số.
Thúc đẩy tạo việc làm bền vững, sử dụng lao động hiệu quả thông qua các chương
trình, đề án, chính sách tín dụng hỗ trợ tạo việc làm; sớm có giải pháp giảm dần tỷ
lệ lao động làm việc trong khu vực phi chính thức. Trong quý III năm 2023, ban
hành định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm sử
dụng nguồn từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp. Theo dõi, thống kê đầy đủ, chính xác,
kịp thời diễn biến của nền kinh tế và thị trường lao động để chủ động có giải pháp
hỗ trợ kịp thời, bảo đảm an sinh xã hội, giảm bớt khó khăn cho người lao động,
người sử dụng lao động.
Hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo đảm mở rộng,
khuyến khích người lao động, người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội,
hướng tới mục tiêu bảo hiểm xã hội toàn dân; khắc phục hiệu quả tình trạng chậm
đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội và các hành vi gian lận, trục lợi khác, hạn chế
tình trạng hưởng bảo hiểm xã hội một lần; bảo đảm công tác quản lý, đầu tư Quỹ
Bảo hiểm xã hội an toàn, bền vững và hiệu quả. Đến năm 2025, phấn đấu đạt
khoảng 45% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội; khoảng 35%
lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Tiếp tục đẩy mạnh
tuyên truyền chính sách, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản
lý nhà nước và tổ chức thực hiện chính sách, chế độ về bảo hiểm xã hội. Trong
năm 2023, chỉ đạo rà soát, thống kê đầy đủ, giải quyết dứt điểm vướng mắc đối với
số chủ hộ kinh doanh cá thể đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, các trường hợp
thu, chi bảo hiểm xã hội không đúng quy định, bảo đảm quyền lợi của người tham
gia bảo hiểm xã hội; chủ động rà soát để kịp thời phát hiện, đề xuất giải pháp xử
lý, giải quyết các trường hợp phát sinh chưa được pháp luật về bảo hiểm xã hội
quy định. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm, kịp thời các hành
vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo đúng quy định
của pháp luật.
Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao chỉ đạo
các cơ quan khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh các hành vi trốn
đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp theo đúng quy định của Bộ luật Hình
sự, Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP ngày 15/8/2019 của Hội đồng thẩm phán
Tòa án nhân dân tối cao và các quy định của pháp luật có liên quan, bảo vệ quyền
lợi của người lao động.
2.2. Đối với lĩnh vực dân tộc
Quyết liệt triển khai thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, Nhà nước về
công tác dân tộc, đặc biệt là Kết luận số 65-KL/TW ngày 30/10/2019 của Bộ
Chính trị về công tác dân tộc trong tình hình mới, Nghị quyết số 88/2019/QH14
ngày 18/11/2019 của Quốc hội phê duyệt Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội
vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; nghiên cứu sửa
đổi, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, định hướng quan trọng về chính
sách dân tộc giai đoạn 2021 - 2030. Trong năm 2023, nghiên cứu, đề xuất, trình
34 CÔNG BÁO/Số 837 + 838/Ngày 20-7-2023
cấp có thẩm quyền điều chỉnh một số mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung của các chương
trình mục tiêu quốc gia để triển khai thực hiện, bảo đảm hiệu quả, khả thi, phù hợp
với tình hình thực tiễn, tránh lãng phí, tiêu cực; đôn đốc triển khai các dự án, tiểu
dự án, nội dung thành phần của các chương trình, bảo đảm hoàn thành các mục
tiêu, chỉ tiêu đã đề ra trong giai đoạn 2021 - 2025; nghiên cứu, đề xuất thực hiện
thí điểm việc phân cấp cho cấp huyện chủ động quyết định, điều chỉnh cơ cấu
nguồn vốn, danh mục dự án đầu tư thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia
trên địa bàn, báo cáo Quốc hội khi tiến hành giám sát tối cao chuyên đề về 03
chương trình mục tiêu quốc gia tại Kỳ họp thứ 6.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về công tác dân tộc; tập trung
hoàn thiện cơ chế, chính sách về quy hoạch, khuyến khích đầu tư, thúc đẩy khởi
nghiệp và đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện môi
trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh; cải cách thủ tục hành
chính để thu hút, huy động nguồn lực đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số
và miền núi; trong đó, ưu tiên địa bàn đặc biệt khó khăn, nhóm dân tộc còn gặp
nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù, đối tượng nghèo là phụ nữ và trẻ em dân tộc
thiểu số; khẩn trương triển khai hợp phần “Cải thiện dinh dưỡng” cho trẻ em và
“Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo” thuộc
Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Khai thác tiềm năng, thế
mạnh của từng vùng, tập trung nguồn lực đầu tư các dự án quan trọng quốc gia,
các dự án liên kết có tác động lan tỏa về phát triển kinh tế - xã hội của vùng. Sớm
nghiên cứu tham mưu việc tổng kết Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 28/9/2018 của
Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, đề xuất chính sách phù hợp
để đầu tư, hỗ trợ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới, đặc biệt là
đầu tư về hệ thống cơ sở hạ tầng, đường vành đai biên giới và chính sách an sinh
xã hội.
Sớm hoàn thành việc rà soát, tổng hợp, sửa đổi, bổ sung danh sách thôn đặc
biệt khó khăn, xã khu vực I, II, III giai đoạn 2021 - 2025; lập danh sách các xã đạt
chuẩn nông thôn mới, các xã, thôn chia tách, sáp nhập hoặc cần phải điều chỉnh tên
gọi, gắn với lộ trình sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã đến năm 2025;
trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp cụ thể đối với việc phân định vùng đồng bào dân
tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và
các quy định hiện hành. Trong năm 2023, ban hành và triển khai thực hiện các quy
định về cơ chế, chính sách đặc thù giải quyết ngay những khó khăn, vướng mắc từ
việc phân định lại các thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc khu vực I, II, III và các xã
khó khăn, đặc biệt khó khăn được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới từ năm 2021
đến nay bị dừng thụ hưởng các chính sách hỗ trợ an sinh xã hội. Khẩn trương hoàn
thành và triển khai Đề án về phân định miền núi, vùng cao, bảo đảm chất lượng,
báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp tháng 9/2023.
Khẩn trương rà soát, ban hành đầy đủ các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn
thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng
bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, quan tâm hướng dẫn
nguyên tắc đối với các địa phương tự cân đối ngân sách để thực hiện Chương trình
này. Tháo gỡ dứt điểm vướng mắc về cơ chế, chính sách, quản lý và thực hiện
đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia từ Trung ương tới địa phương; trong
đó, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn để khắc phục sự chậm trễ, chồng chéo,
vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ, tạo đột phá và chuyển biến căn bản trong thực hiện
các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là cơ chế lồng ghép nguồn lực, phân cấp,
phân quyền trong quản lý đầu tư và cơ chế đặc thù trong triển khai các dự án có
quy mô nhỏ, kỹ thuật không phức tạp. Thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ phát
triển sản xuất; hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, chuyển đổi nghề cho các
hộ đồng bào dân tộc thiểu số chưa có hoặc thiếu đất ở, đất sản xuất. Trong đó, cần
chủ động nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh nguồn vốn giữa các dự án, tiểu dự án phù
hợp với điều kiện của địa phương, tính toán cơ chế hỗ trợ nhà ở, đất ở sát với thực
tiễn. Đến năm 2025, phấn đấu giải quyết đất ở cho hơn 17.400 hộ, giải quyết đất
sản xuất cho hơn 47.200 hộ, giải quyết sinh kế cho 271.800 hộ đồng bào dân tộc
thiểu số; cơ bản không còn tình trạng dân di cư tự do, hoàn thành công tác sắp xếp,
bố trí ổn định số hộ di cư. Căn cứ các quy định pháp luật hiện hành, chỉ đạo các địa
phương khẩn trương hoàn thành việc đăng ký cư trú, đăng ký hộ tịch cho các hộ
dân di cư tự do. Chủ động sơ kết, tổng kết việc thực hiện các chính sách và xây
dựng các chính sách triển khai thực hiện chương trình trong giai đoạn 2026 - 2030.
Hạn chế tối đa việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng tự nhiên ở các khu vực
cần bảo vệ nghiêm ngặt sang mục đích ngoài lâm nghiệp; hoàn thành việc giao đất,
36 CÔNG BÁO/Số 837 + 838/Ngày 20-7-2023
giao rừng, cho thuê rừng gắn với cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm
nghiệp vào năm 2026, bảo đảm tất cả diện tích rừng và đất được quy hoạch cho
phát triển lâm nghiệp phải được giao, cho thuê đến những chủ rừng thực sự.
Tháo gỡ kịp thời các vướng mắc về cơ chế, chính sách đầu tư trồng rừng, giao
khoán bảo vệ rừng, sản xuất nuôi trồng dưới tán rừng. Phấn đấu từ năm 2024, nâng
mức hỗ trợ phù hợp từ ngân sách nhà nước để khuyến khích, hỗ trợ đồng bào, tạo
việc làm, tăng thu nhập từ rừng, gắn bó hơn với rừng; bố trí đủ nguồn lực để tổ
chức thực hiện, bảo đảm mục tiêu bảo vệ, phát triển bền vững đối với toàn bộ diện
tích rừng hiện có và diện tích rừng được tạo mới, giảm ít nhất 10%/năm số vụ vi
phạm và diện tích rừng bị thiệt hại so với năm 2020.
2.3. Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ
Tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, đồng bộ các chính sách,
pháp luật của Nhà nước để thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới
sáng tạo. Thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới
sáng tạo đến năm 2030; triển khai đồng bộ các Chương trình khoa học và công
nghệ cấp quốc gia đến năm 2030. Rà soát, sửa đổi, tháo gỡ các rào cản trong chính
sách, pháp luật về kinh tế, tài chính, đầu tư, đấu thầu với pháp luật khoa học và
công nghệ (Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư,
Luật Đấu thầu, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công...) theo hướng phù hợp với cơ
chế thị trường, tôn trọng đặc thù của lao động sáng tạo, chấp nhận rủi ro, độ trễ
trong nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo thông lệ và chuẩn
mực quốc tế, bảo đảm công khai, minh bạch. Nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính
sách đặc thù, vượt trội để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự là đột
phá chiến lược, tạo bứt phá nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh
tranh của nền kinh tế.
Tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước cho khoa học và công nghệ bảo đảm
từ 2% tổng chi ngân sách trở lên theo quy định của Luật Khoa học và Công nghệ;
thống kê, tổng hợp số liệu, kiểm tra chặt chẽ việc sử dụng ngân sách nhà nước chi
cho đầu tư phát triển khoa học, công nghệ tại các cơ quan, địa phương. Rà soát,
đơn giản hóa thủ tục thanh, quyết toán kinh phí nghiên cứu khoa học, mở rộng cơ
chế giao khoán sản phẩm. Có giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà
nước đầu tư cho nghiên cứu khoa học, công nghệ và ứng dụng kết quả nghiên cứu
khoa học vào thực tiễn. Xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp
tăng cường đầu tư cho khoa học, công nghệ và đẩy mạnh liên kết với các tổ chức
khoa học, công nghệ trong và ngoài nước, các doanh nghiệp nước ngoài. Tăng
cường hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận thông tin công nghệ trong
nước và quốc tế. Nghiên cứu hoàn thiện hành lang pháp lý về Quỹ Phát triển khoa
học và công nghệ quốc gia, đặc biệt là hoàn thiện khung số lượng và mức trần sử
dụng ngân sách nhà nước bố trí cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ thuộc
chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia. Hoàn thiện cơ chế đối tác công -
tư, tạo hành lang pháp lý cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư cộng đồng và
các nền tảng công nghệ số để huy động vốn đầu tư cho nghiên cứu khoa học và
phát triển công nghệ. Giải quyết hiệu quả các vướng mắc để giải phóng tối đa
nguồn lực từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp theo tinh
thần Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11/01/2022 của Quốc hội về chính sách
tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, tạo
điều kiện cho doanh nghiệp thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới
sáng tạo.
Rà soát, sắp xếp tổ chức khoa học và công nghệ công lập gắn với định hướng
ưu tiên phát triển các ngành, lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội theo
hướng tự chủ, liên kết, tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Xây dựng cơ chế tự chủ, tự
chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập theo hướng phù hợp
với đặc thù của hoạt động khoa học và công nghệ. Triển khai các giải pháp, đặc
biệt chú trọng đầu tư để cơ sở giáo dục đại học trở thành trung tâm nghiên cứu
khoa học và phát triển công nghệ, trung tâm đào tạo nhân lực khoa học, công nghệ
trình độ cao. Xây dựng cơ chế phù hợp khuyến khích nhà khoa học tại các viện
nghiên cứu, trường đại học, tổ chức khoa học và công nghệ công lập dành thời
gian nghiên cứu, làm việc tại doanh nghiệp; thu hút, trọng dụng các nhà khoa học,
chuyên gia giỏi trong và ngoài nước để nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ;
hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, các Tổng công trình sư đạt trình độ của
khu vực và quốc tế. Ban hành và thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát chính
sách mới, đặc thù, vượt trội đối với nhân lực khoa học và công nghệ trình độ cao;
38 CÔNG BÁO/Số 837 + 838/Ngày 20-7-2023
công nhận, đăng ký các dịch vụ, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới; thương mại
hóa kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ được tạo ra từ ngân sách nhà nước. Hình
thành hệ thống các trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo;
trong năm 2023, thành lập các trung tâm khởi nghiệp sáng tạo quốc gia tại Hà Nội,
Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.
Phối hợp triển khai đồng bộ, tổng thể các giải pháp để nâng cao năng suất, chất
lượng sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp ứng dụng
công nghệ cao thông qua các hoạt động hỗ trợ về đổi mới, làm chủ, chuyển giao,
ứng dụng công nghệ cao, công nghệ tiên tiến, khai thác tài sản trí tuệ, thông tin
khoa học và công nghệ… trên cơ sở thực hiện hiệu quả các Chương trình, nhiệm
vụ khoa học và công nghệ các cấp. Chú trọng xác lập, khai thác và bảo vệ, thực thi
quyền sở hữu công nghiệp; xử lý kịp thời và dứt điểm số lượng đơn đăng ký sở
hữu công nghiệp còn tồn đọng.
Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về công nghệ cao, nhất là ứng dụng công nghệ
cao trong nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả việc đầu tư các khu nông nghiệp ứng
dụng công nghệ cao; ứng dụng công nghệ cao trong phát triển nông nghiệp gắn
với thị trường tiêu thụ bền vững. Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật
về các loại hình khu chức năng (bao gồm: Khu công nghiệp, khu kinh tế, khu
công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ thông
tin tập trung), bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, có tính đến đặc thù của từng loại hình.
Đẩy mạnh xã hội hóa các dịch vụ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Thúc
đẩy hoạt động truyền thông về vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng
tạo, khởi nghiệp.
2.4. Đối với lĩnh vực giao thông vận tải
Cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục đầu tư;
đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, nhất là
các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm của ngành giao thông vận tải,
bảo đảm chất lượng, hiệu quả. Phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương
kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thu hồi, bồi thường, hỗ trợ tái định
cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, khu đổ thải, bảo đảm đủ nguồn vật liệu trong quá
trình thực hiện các dự án hạ tầng giao thông, nhất là các dự án quan trọng quốc
gia, các dự án tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu, ứng dụng khoa
học và công nghệ hiện đại trong khảo sát, thiết kế, xây dựng, quản lý, khai thác
hạ tầng giao thông. Đánh giá tổng thể và nghiên cứu đầu tư, nâng cấp các tuyến
đường cao tốc đã được đầu tư theo quy mô phân kỳ (2 làn xe hoặc 4 làn xe,
không có làn dừng xe khẩn cấp) thành đường ô tô cao tốc phù hợp với tiêu chuẩn
thiết kế theo quy định, bảo đảm phù hợp với nhu cầu vận tải. Tập trung hoàn
thiện các tuyến đường gom, đường dân sinh, trạm dừng nghỉ trên các tuyến
đường cao tốc đã đưa vào khai thác; triển khai hệ thống giao thông thông minh và
các giải pháp bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông khi đưa vào khai thác. Khẩn
trương xây dựng, trình cơ quan có thẩm quyền ban hành quy định về thu phí đối
với các tuyến đường cao tốc đầu tư bằng ngân sách nhà nước. Trong năm 2023,
đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi xử lý dứt điểm vướng mắc, bất cập đối với
một số dự án BOT. Đến năm 2025, phấn đấu cả nước có khoảng 3.000 km đường
cao tốc và cơ bản thông tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông; trình Quốc hội
quyết định chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Nâng cao
hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước; tháo gỡ những khó khăn,
vướng mắc, huy động tối đa các nguồn lực ngoài ngân sách, áp dụng đa dạng, kết
hợp linh hoạt các loại hợp đồng đầu tư theo phương thức PPP phù hợp với đặc
điểm, lợi thế của từng lĩnh vực của ngành. Bảo đảm công khai, minh bạch, khả
thi, hiệu quả trong việc huy động, phân bổ, sử dụng các nguồn lực trong đầu tư
xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông; việc thí điểm (nếu có) những nội dung khác
với quy định của luật phải được thực hiện đúng trình tự, thủ tục quy định tại Luật
Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao năng lực, hiệu quả thực thi pháp
luật về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông
tin trong quản lý điều hành; đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục
pháp luật về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Nghiên cứu triển khai các giải
pháp về an toàn giao thông, chống ùn tắc ngay từ khi lập các quy hoạch thuộc lĩnh
vực giao thông vận tải. Triển khai quyết liệt các giải pháp kiểm soát tải trọng
phương tiện; bảo trì, sửa chữa kết cấu hạ tầng giao thông gắn với rà soát điểm tiềm
ẩn tai nạn, xử lý dứt điểm các “điểm đen”.
40 CÔNG BÁO/Số 837 + 838/Ngày 20-7-2023
Tiếp tục cơ cấu lại thị trường vận tải theo hướng giảm thị phần vận tải đường
bộ, tăng thị phần vận tải đường thủy, hàng hải, đường sắt, hàng không; đẩy mạnh
phát triển ngành logistics để giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp, tăng tỷ
trọng đóng góp của dịch vụ logistics trong GDP, nâng cao năng lực cạnh tranh
của nền kinh tế. Quy hoạch, đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông công cộng khu
vực đô thị, nhất là các tuyến đường sắt đô thị và liên tỉnh, gắn với lộ trình hạn
chế sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tại các đô thị lớn; thí điểm mô hình phát
triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD). Hoàn thiện hệ thống tiêu
chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho phương tiện, linh kiện, vật liệu và hạ tầng, bảo vệ
môi trường, tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, lưu hành phương tiện thân
thiện với môi trường.
Rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật về đăng kiểm, nâng cao hiệu lực, hiệu
quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đăng kiểm, bảo đảm thuận lợi cho người
dân, doanh nghiệp. Trong năm 2023, thực hiện tách chức năng quản lý nhà nước
và cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực đăng kiểm; đẩy mạnh xã hội hóa trong
cung ứng dịch vụ đăng kiểm. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong
công tác quản lý, giám sát hoạt động kiểm định tại các đơn vị đăng kiểm, bảo
đảm đồng bộ, công khai, minh bạch. Xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có sai
phạm trong hoạt động đăng kiểm; khẩn trương khắc phục khó khăn, vướng mắc,
đưa hoạt động đăng kiểm trở lại bình thường, đáp ứng đầy đủ nhu cầu, thuận tiện
cho người dân, doanh nghiệp. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, phòng chống tham
nhũng, tiêu cực trong quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ công trong lĩnh vực
giao thông vận tải.
Khẩn trương hoàn thiện quy định của pháp luật, nâng cao chất lượng đào tạo,
sát hạch, cấp, thu hồi và quản lý giấy phép điều khiển phương tiện giao thông;
nghiên cứu giải pháp quản lý sau đào tạo đối với lái xe kinh doanh vận tải. Có cơ
chế kiểm soát chặt chẽ, phòng, chống, xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu
cực trong hoạt động đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe; chấm dứt tình trạng
cấp giấy phép lái xe cho người nghiện ma túy, người không đủ năng lực hành vi,
sức khỏe. Đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng
cơ sở dữ liệu trong công tác đào tạo, sát hạch, quản lý giấy phép điều khiển
phương tiện giao thông đường bộ, đường thủy nội địa.
3. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang
Bộ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối
cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, các cơ quan, tổ chức hữu quan, Hội đồng nhân
dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong phạm vi nhiệm
vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm thực hiện Nghị quyết; Bộ trưởng các Bộ:
Lao động - Thương binh và Xã hội, Khoa học và Công nghệ, Giao thông vận tải và
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện
Nghị quyết và báo cáo Quốc hội về việc thực hiện Nghị quyết tại các Kỳ họp sau.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội,
Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ
chức thành viên của Mặt trận, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có
trách nhiệm giám sát kết quả thực hiện Nghị quyết này./.
Nghị quyết này được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
khóa XV, Kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 24 tháng 6 năm 2023.