#
Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2015/TT-NHNN
1. Bổ sung điểm c vào khoản 2 Điều 2 như sau:
“c) Nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức sở hữu trái phiếu Chính phủ phát hành
bằng Đồng Việt Nam tại thị trường trong nước.”
2. Sửa đổi, bổ sung khoản 8 và bổ sung các khoản 13, khoản 14, khoản 15,
khoản 16 vào Điều 3 như sau:
a) Sửa đổi, bổ sung khoản 8 như sau:
“8. Lãi ròng hoặc lỗ ròng của hợp đồng phái sinh lãi suất của tổ chức tín dụng,
chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại một thời điểm là lãi ròng hoặc lỗ ròng của tất
cả các kỳ đã thanh toán của hợp đồng phái sinh lãi suất tính đến thời điểm đó.”
b) Bổ sung các khoản 13, khoản 14, khoản 15, khoản 16 vào Điều 3 như sau:
“13. Ngày giao kết hợp đồng phái sinh lãi suất là ngày các bên thực hiện ký hết
hợp đồng phái sinh lãi suất.
14. Ngày có hiệu lực của hợp đồng phái sinh lãi suất theo thỏa thuận của
các bên là ngày các bên bắt đầu thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất; ngày có
hiệu lực của hợp đồng phái sinh lãi suất trùng hoặc sau ngày giao kết hợp đồng
phái sinh lãi suất.
15. Thời hạn thực hiện của hợp đồng phái sinh lãi suất là khoảng thời gian tính
từ ngày có hiệu lực của hợp đồng phái sinh lãi suất cho đến ngày đến hạn của hợp
đồng phái sinh lãi suất đó. Thời hạn thực hiện của hợp đồng phái sinh lãi suất bằng
hoặc ngắn hơn thời hạn thực hiện còn lại của giao dịch gốc.
16. Thanh toán ròng là việc xác định và thanh toán một khoản tiền ròng được
tính theo giá trị thị trường hiện tại hoặc giá trị tính theo mô hình giá của các hợp
đồng phái sinh lãi suất được chấm dứt tại hoặc trước thời điểm đến hạn theo thỏa
thuận giữa các bên và sau khi thực hiện bù trừ các khoản tiền phải trả của các hợp
đồng phái sinh lãi suất giữa các bên giao kết hợp đồng để xác định thành một
khoản phải thu hoặc khoản phải trả của một bên tại ngày đến hạn hoặc ngày chấm
dứt trước hạn của hợp đồng phái sinh lãi suất.”
3. Bổ sung khoản 6, khoản 7 vào Điều 4 như sau:
“6. Trường hợp khách hàng không có hoặc không có đủ ngoại tệ để thực hiện
nghĩa vụ thanh toán phát sinh khi thực hiện hợp đồng phái sinh lãi suất, thì khách
hàng được mua ngoại tệ tại chính ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng
nước ngoài kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất hoặc tại tổ chức tín
dụng khác được phép hoạt động ngoại hối. Việc mua, bán ngoại tệ thực hiện theo
quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về hướng dẫn giao dịch ngoại tệ trên
thị trường ngoại tệ của các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối; trường
60 CÔNG BÁO/Số 69 + 70/Ngày 16-01-2022
hợp khách hàng mua ngoại tệ có kỳ hạn thì kỳ hạn của giao dịch này bằng hoặc
ngắn hơn thời hạn thực hiện còn lại của hợp đồng phái sinh lãi suất.
7. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thỏa thuận về
việc thanh toán ròng của các hợp đồng phái sinh lãi suất giao kết với khách hàng,
các giao dịch đối ứng thực hiện với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng
nước ngoài khác hoặc tổ chức tài chính nước ngoài.”
4. Bổ sung Điều 4a như sau:
“Điều 4a. Kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất bằng phương
tiện điện tử
1. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh, cung
ứng sản phẩm phái sinh lãi suất bằng phương tiện điện tử phải xây dựng quy trình
kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất bằng phương tiện điện tử phù
hợp với quy định tại Thông tư này, quy định của pháp luật về phòng, chống rửa
tiền, pháp luật về giao dịch điện tử và các quy định pháp luật liên quan, đảm bảo
an toàn, bảo mật thông tin khách hàng và an toàn hoạt động của ngân hàng thương
mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
2. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải lưu trữ đầy đủ
các thông tin liên quan đến việc kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất
bằng phương tiện điện tử để phục vụ cho công tác kiểm tra, đối chiếu, giải quyết
tra soát, khiếu nại, tranh chấp và cung cấp thông tin khi có yêu cầu từ cơ quan
quản lý nhà nước có thẩm quyền.”
5. Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 6 như sau:
a) Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 2 như sau:
“b) Sản phẩm hoán đổi lãi suất một đồng tiền cộng dồn (Accrual Interest
Rate Swap): Là sản phẩm hoán đổi lãi suất một đồng tiền, trong đó ngân hàng
thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và khách hàng có thỏa thuận về
khoản tiền lãi được nhận hoặc phải trả được tính theo các mức lãi suất có kèm
theo các điều kiện dựa trên biến động tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa (trừ giá
vàng và các hàng hóa cấm kinh doanh, cấm xuất, nhập khẩu theo quy định của
pháp luật) và được cộng dồn theo kỳ thanh toán đã thỏa thuận trên cùng giá trị
khoản vốn danh nghĩa.”
b) Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 3 như sau:
“b) Sản phẩm hoán đổi lãi suất giữa hai đồng tiền cộng dồn (Accrual Cross
Currency Swap): Là sản phẩm hoán đổi lãi suất giữa hai đồng tiền, trong đó ngân
hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và khách hàng có thỏa thuận về
khoản tiền lãi được nhận hoặc phải trả được tính theo các mức lãi suất có kèm theo
các điều kiện dựa trên biến động tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa (trừ giá vàng và
các hàng hóa cấm kinh doanh, cấm xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật)
và được cộng dồn theo kỳ thanh toán đã thỏa thuận trên giá trị khoản vốn danh
nghĩa; việc trao đổi hoặc không trao đổi giá trị khoản vốn danh nghĩa do hai bên
thỏa thuận, trường hợp có trao đổi giá trị khoản vốn danh nghĩa ban đầu hoặc từng
phần trong kỳ hoặc cuối cùng thì áp dụng theo tỷ giá cố định được thỏa thuận phù
hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về tỷ giá tại thời điểm hai
bên ký kết hợp đồng phái sinh lãi suất.”
6. Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1; bổ sung điểm đ vào khoản 1; sửa đổi, bổ
sung điểm a, b khoản 2 Điều 7 như sau:
a) Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 như sau:
“b) Có giao dịch gốc còn hiệu lực thực hiện, phù hợp với quy định của pháp
luật. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, giao dịch gốc là giao dịch đầu tư trái phiếu
Chính phủ phát hành bằng đồng Việt Nam tại thị trường trong nước;”
b) Bổ sung điểm đ vào khoản 1 như sau:
“đ) Trường hợp khách hàng được nhận ngoại tệ từ khoản tiền lãi phát sinh
trong giao dịch phái sinh lãi suất hoặc nhận ngoại tệ từ việc trao đổi khoản vốn
danh nghĩa, thì nguồn ngoại tệ này được sử dụng để thanh toán cho các nghĩa vụ
phát sinh từ giao dịch gốc của khách hàng hoặc khách hàng phải bán nguồn ngoại
tệ này cho ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh,
cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất đó.”
62 CÔNG BÁO/Số 69 + 70/Ngày 16-01-2022
c) Sửa đổi, bổ sung điểm a, b khoản 2 như sau:
“a) Mục đích sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất là phòng ngừa, hạn chế rủi ro
lãi suất đối với giao dịch gốc hoặc phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất cho các
khoản mục của bảng cân đối kế toán (bao gồm cả các khoản mục ngoại bảng) của
tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó;
b) Có giao dịch gốc còn hiệu lực thực hiện, phù hợp với nội dung và phạm vi
hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và quy định của pháp luật
liên quan. Đối với tổ chức tín dụng không phải là ngân hàng thương mại, chi nhánh
ngân hàng nước ngoài, trường hợp phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất cho các
khoản mục của bảng cân đối kế toán (bao gồm cả các khoản mục ngoại bảng), thì
tổ chức tín dụng đó phải có phương án phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất được
cấp có thẩm quyền của tổ chức tín dụng phê duyệt;”
7. Sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 3 Điều 8 như sau:
“a) Đối với trường hợp thực hiện một hoặc nhiều giao dịch đối ứng cho một
hợp đồng phái sinh lãi suất mà ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước
ngoài đã cung ứng cho khách hàng, thời hạn thực hiện của từng giao dịch đối ứng
và tổng giá trị còn lại (tính theo từng đồng tiền) của các khoản trao đổi vốn gốc của
các giao dịch đối ứng sau khi thực hiện bù trừ lẫn nhau không vượt quá thời hạn
còn lại và giá trị khoản vốn danh nghĩa của hợp đồng phái sinh lãi suất;”
8. Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 Điều 9 như sau:
“b) Phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất cho các khoản mục của bảng cân đối kế
toán (bao gồm cả các khoản mục ngoại bảng) của ngân hàng thương mại, chi
nhánh ngân hàng nước ngoài.”
9. Sửa đổi, bổ sung Điều 12 như sau:
“Điều 12. Giới hạn về hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản
phẩm phái sinh lãi suất
1. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kinh doanh,
cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất phải tuân thủ quy định tại
Thông tư số 41/2016/TT-NHNN ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ngân hàng
Nhà nước Việt Nam về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng
nước ngoài và các văn bản sửa đổi, bổ sung Thông tư này.
2. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chưa áp dụng quy
định tại Thông tư số 41/2016/TT-NHNN ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ngân
hàng Nhà nước Việt Nam về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng, chi nhánh ngân
hàng nước ngoài và các văn bản sửa đổi, bổ sung Thông tư này thực hiện kinh
doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất kiểm soát giới hạn lỗ ròng
về hoạt động kinh doanh, cung ứng và sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất không
vượt quá 5% vốn điều lệ, vốn được cấp của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân
hàng nước ngoài đó. Trường hợp giới hạn lỗ ròng vượt 5% vốn điều lệ, vốn được
cấp, thì ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ngừng việc giao
kết các hợp đồng phái sinh lãi suất mới, báo cáo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
(Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng) về nguyên nhân phát sinh lỗ, các biện
pháp và thời hạn khắc phục.
Khi có nhu cầu giao kết hợp đồng phái sinh lãi suất mới, ngân hàng thương
mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải xác định giới hạn lỗ ròng về hoạt động
kinh doanh, cung ứng, sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất để làm cơ sở thực hiện
phù hợp với quy định tại Thông tư này. Giới hạn lỗ ròng về sử dụng sản phẩm phái
sinh lãi suất được xác định bằng tổng lãi ròng và lỗ ròng của các hợp đồng phái
sinh lãi suất còn hiệu lực cộng (+) tổng lãi ròng và lỗ ròng của các hợp đồng phái
sinh lãi suất đã tất toán trong năm tài chính.
3. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (không bao gồm
ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài quy định tại khoản 1
và khoản 2 Điều này) sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất khi đáp ứng một
trong hai nội dung sau:
a) Có quy định nội bộ về quản lý rủi ro, trong đó bao gồm hạn mức rủi ro lãi
suất; hạn mức cắt lỗ; hạn mức tổng trạng thái rủi ro lãi suất đối với các sản phẩm
phái sinh lãi suất;
b) Kiểm soát giới hạn lỗ ròng về hoạt động sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất
theo quy định tại khoản 2 Điều này.”
64 CÔNG BÁO/Số 69 + 70/Ngày 16-01-2022
10. Sửa đổi, bổ sung tiêu đề và điểm b, d khoản 1 Điều 14 như sau:
a) Sửa đổi, bổ sung tiêu đề khoản 1 như sau:
“1. Hợp đồng phái sinh lãi suất được lập thành văn bản (bao gồm cả hợp đồng
điện tử), do các bên thỏa thuận phù hợp với các quy định tại Thông tư này và các
quy định của pháp luật có liên quan, trong đó tối thiểu phải có các nội dung sau:”
b) Sửa đổi, bổ sung điểm b, d khoản 1 như sau:
“b) Giao dịch gốc, giá trị khoản vốn gốc, lãi suất áp dụng trong giao dịch gốc,
lịch thanh toán gốc và lãi của giao dịch gốc (áp dụng đối với khách hàng là pháp
nhân, nhà đầu tư nước ngoài);”
“d) Ngày có hiệu lực của hợp đồng phái sinh lãi suất, kỳ hạn thanh toán, ngày
thanh toán, phương thức thanh toán lãi/lỗ ròng; thỏa thuận về việc thanh toán ròng
của các hợp đồng phái sinh lãi suất (nếu có);”
11. Sửa đổi, bổ sung Điều 18 như sau:
“Điều 18. Báo cáo
Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện báo cáo giao dịch
phái sinh lãi suất theo quy định về chế độ báo cáo thống kê của Ngân hàng Nhà
nước Việt Nam.”
12. Sửa đổi, bổ sung khoản 4, khoản 7; bổ sung khoản 9 vào Điều 19 như sau:
a) Sửa đổi, bổ sung khoản 4 như sau:
“4. Yêu cầu khách hàng là pháp nhân, nhà đầu tư nước ngoài cung cấp các
thông tin, tài liệu chứng minh đủ điều kiện sử dụng sản phẩm phái sinh lãi suất
theo quy định tại Thông tư này và quy định nội bộ của ngân hàng thương mại, chi
nhánh ngân hàng nước ngoài về hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái
sinh lãi suất.”
b) Sửa đổi, bổ sung khoản 7 như sau:
“7. Thực hiện báo cáo hoạt động kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất
theo quy định về chế độ báo cáo thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.”
c) Bổ sung khoản 9 như sau:
“9. Ban hành quy trình kinh doanh, cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất bằng
phương tiện điện tử, trong đó có các biện pháp quản lý, kiểm soát rủi ro phát sinh
(nếu có).”
13. Sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 2; sửa đổi, bổ sung điểm a, b, c, đ khoản 3
Điều 20 như sau:
a) Sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 2 như sau:
“a) Cung cấp cho ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài:
Bản sao y hoặc bản trích sao hợp đồng của giao dịch gốc; các thông tin, tài liệu
khác do ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung ứng sản
phẩm phái sinh lãi suất quy định để chứng minh đủ điều kiện sử dụng sản phẩm
phái sinh lãi suất theo quy định tại Thông tư này. Chịu trách nhiệm trước pháp luật
về tính chính xác, trung thực của các thông tin, tài liệu cung cấp cho ngân hàng
thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;”
b) Sửa đổi, bổ sung điểm a, b, c, đ khoản 3 như sau:
“a) Cam kết với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại
hợp đồng phái sinh lãi suất hoặc tại văn bản riêng về việc: sử dụng sản phẩm phái
sinh lãi suất nhằm mục đích phòng ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất; sẵn sàng cung cấp
bản sao y hoặc bản trích sao hợp đồng của giao dịch gốc hoặc phương án phòng
ngừa, hạn chế rủi ro lãi suất cho các khoản mục của bảng cân đối kế toán (bao gồm
cả các khoản mục ngoại bảng) theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam,
cơ quan có thẩm quyền;
b) Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các
thông tin, tài liệu cung cấp cho ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước
ngoài cung ứng sản phẩm phái sinh lãi suất;
c) Xây dựng và phê duyệt theo thẩm quyền phương án phòng ngừa, hạn chế rủi
ro lãi suất cho các khoản mục của bảng cân đối kế toán (bao gồm cả các khoản
mục ngoại bảng), trong đó có phân tích các rủi ro lãi suất;”
“đ) Thực hiện các trách nhiệm theo quy định tại điểm b và c khoản 2 Điều này.”
66 CÔNG BÁO/Số 69 + 70/Ngày 16-01-2022