#
Điều 1. Phê duyệt Đề án Nghiên cứu, xây dựng mô hình tổ chức bộ máy, mạng
lưới và cơ chế phối hợp liên ngành làm công tác dân số và phát triển các cấp gồm
những nội dung chủ yếu sau:
I. QUAN ĐIỂM
1. Bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền các cấp;
sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân
dân đối với công tác dân số và phát triển.
2. Nhà nước chăm lo, nâng cao khả năng tiếp cận và cung cấp dịch vụ về công
tác dân số và phát triển cho mọi tầng lớp nhân dân.
3. Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác dân số và phát triển;
xây dựng mạng lưới, cơ chế phối hợp liên ngành phù hợp với trọng tâm công tác
dân số và phát triển, đảm bảo tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
II. MỤC TIÊU
1. Mục tiêu chung
Kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng mạng lưới cộng tác viên dân số và cơ chế
phối hợp liên ngành làm công tác dân số và phát triển theo hướng đa ngành, đa lĩnh
vực, tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả; đáp ứng yêu cầu cải cách hành
chính để giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố, chất lượng dân
số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an
ninh, bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững.
2. Mục tiêu cụ thể
Giai đoạn 2021 - 2025
- Giữ ổn định mô hình tổ chức bộ máy làm công tác dân số và phát triển các
cấp; đồng thời tiếp tục củng cố, kiện toàn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà
nước, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính.
- Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành ở trung ương và củng cố ở địa phương
nhằm tăng cường chỉ đạo, điều phối hoạt động giữa các ngành, cơ quan có liên
quan đến lĩnh vực dân số và phát triển.
- Triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và trẻ em ở
các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả;
lồng ghép công tác gia đình, trẻ em vào nhiệm vụ của cộng tác viên dân số; khuyến
khích sự tham gia tích cực và tình nguyện của cộng đồng.
Giai đoạn 2026 - 2030
- Tiếp tục giữ ổn định mô hình tổ chức bộ máy làm công tác dân số và phát
triển các cấp.
- Tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành từ trung ương đến địa phương.
- Triển khai và đánh giá kết quả việc triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số
kiêm công tác gia đình và trẻ em ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
III. MÔ HÌNH TỔ CHỨC BỘ MÁY, CƠ CHẾ PHỐI HỢP LIÊN NGÀNH,
MẠNG LƯỚI CỘNG TÁC VIÊN
1. Mô hình tổ chức bộ máy làm công tác dân số và phát triển các cấp
Giữ ổn định mô hình tổ chức bộ máy làm công tác dân số và phát triển các cấp
như hiện nay; bố trí một viên chức dân số thuộc Trạm Y tế xã, cộng tác viên dân số
tại các thôn, bản, tổ dân phố.
2. Cơ chế phối hợp liên ngành dân số và phát triển
Tăng cường thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành ở trung ương và địa phương.
Căn cứ tính chất, yêu cầu, nhiệm vụ thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành, thành
lập tổ chức phối hợp liên ngành ở trung ương, làm việc theo chế độ kiêm nhiệm,
không phát sinh tổ chức, biên chế.
Tăng cường, kiện toàn các tổ chức phối hợp liên ngành về dân số - kế hoạch
hóa gia đình hiện nay để thực hiện nhiệm vụ phối hợp liên ngành về dân số và phát
triển ở địa phương, làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, không phát sinh tổ chức,
biên chế.
74 CÔNG BÁO/Số 523 + 524/Ngày 11-4-2021
3. Mạng lưới cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và trẻ em
Triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và trẻ em tại
các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để thực hiện lồng ghép các nhiệm vụ
của cộng tác viên dân số với công tác gia đình và bảo vệ trẻ em.
IV. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP
1. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp
Tiếp tục quán triệt nội dung của Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25 tháng 10
năm 2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về
công tác dân số trong tình hình mới, bảo đảm thống nhất nhận thức, hành động của
cả hệ thống chính trị, tạo sự đồng thuận và ủng hộ của toàn xã hội về chuyển trọng
tâm chính sách từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển.
Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp về các vấn
đề liên quan đến công tác dân số trong tình hình mới; đưa công tác dân số và phát
triển thành một nội dung trọng tâm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy,
chính quyền các cấp; vận động, phát huy vai trò của các chức sắc tôn giáo, già
làng, trưởng bản, người uy tín trong cộng đồng, người có ảnh hưởng đến công
chúng tham gia tuyên truyền, giáo dục người dân thực hiện chính sách dân số và
phát triển.
Chỉ đạo công tác phối hợp liên ngành; phân công nhiệm vụ, thực hiện cơ chế
phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan, đoàn thể, tổ chức tham gia thực hiện công tác
dân số và phát triển trên địa bàn.
2. Đổi mới nội dung tuyên truyền, vận động về dân số và phát triển
Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục về chủ trương,
đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về dân số và phát triển.
Nâng cao nhận thức, thực hành về bình đẳng giới; đẩy mạnh truyền thông giáo
dục chuyển đổi hành vi nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; tạo
chuyển biến về nhận thức và thực hành về bình đẳng giới ở những vùng có tỷ số
giới tính khi sinh cao.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, thực hiện
nghiêm các quy định của pháp luật về cư trú, về cấm tảo hôn và hôn nhân cận
huyết thống.
Đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục dân số, sức khỏe sinh
sản trong và ngoài nhà trường; hình thành kiến thức và kỹ năng về dân số, sức
khỏe sinh sản ở thế hệ trẻ.
Tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức về chăm sóc người cao tuổi,
hướng tới già hóa tích cực, chủ động.
3. Hoàn thiện chính sách, pháp luật về dân số và phát triển
Nghiên cứu, rà soát, điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ
của hệ thống tổ chức bộ máy làm công tác dân số và phát triển từ trung ương
đến địa phương, đáp ứng yêu cầu triển khai toàn diện công tác dân số trong tình
hình mới.
Rà soát, hoàn thiện chính sách, chế độ chăm sóc người cao tuổi tại gia đình,
cộng đồng, cơ sở chăm sóc tập trung; có chính sách khuyến khích các tổ chức,
doanh nghiệp, cá nhân đầu tư vào lĩnh vực chăm sóc người cao tuổi.
4. Bảo đảm nguồn lực cho công tác dân số và phát triển
Bảo đảm đủ nguồn lực đáp ứng yêu cầu triển khai toàn diện công tác dân số và
phát triển. Ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước cho công tác dân số và phát triển
nhằm nâng cao chất lượng dân số, nhất là đối tượng chính sách, vùng đồng bào dân
tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
Đẩy mạnh xã hội hóa, có chính sách khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp,
cá nhân trong và ngoài nước đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất, phân phối, cung cấp
các phương tiện, dịch vụ trong lĩnh vực dân số và phát triển.
5. Kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác
dân số và phát triển các cấp
Đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm
dân chủ, công khai, minh bạch, chuyên nghiệp, phục vụ Nhân dân.
76 CÔNG BÁO/Số 523 + 524/Ngày 11-4-2021
Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác dân số và phát triển theo
hướng chuyên nghiệp, tăng cường hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm sự lãnh đạo của
cấp ủy đảng, chính quyền địa phương đồng thời thực hiện quản lý chuyên môn
thống nhất.
Bảo đảm ổn định mạng lưới cộng tác viên dân số ở thôn, bản, tổ dân phố và có
chính sách đãi ngộ, nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới cộng tác viên.
Tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành ở trung ương, kiện toàn các tổ chức
phối hợp liên ngành ở địa phương để thực hiện nhiệm vụ phối hợp liên ngành về
công tác dân số và phát triển, làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, không phát sinh tổ
chức, không phát sinh biên chế.
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cung cấp dịch vụ về
dân số và phát triển; dự báo, cung cấp số liệu dân số nhanh chóng, kịp thời, chính
xác cho việc lồng ghép các yếu tố dân số trong xây dựng và thực hiện các chiến
lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội.
Nghiên cứu, đánh giá tác động về dân số đối với phát triển kinh tế - xã hội,
môi trường, quốc phòng, an ninh.
Khảo sát, đánh giá, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chương
trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ quản lý nhà nước về dân số và
phát triển cho đội ngũ cán bộ dân số từ trung ương đến địa phương.
Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác dân số và phát triển của các
ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, đặc biệt là kiến thức, kỹ năng lồng ghép các nội
dung về dân số vào các hoạt động của ngành, đơn vị.
Đưa nội dung dân số và phát triển vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tập
huấn cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Chú trọng đào tạo đội ngũ chuyên gia trong
lĩnh vực dân số và phát triển thông qua hệ thống đào tạo trong và ngoài nước.
V. KINH PHÍ THỰC HIỆN
Nguồn kinh phí thực hiện Đề án do ngân sách nhà nước bố trí theo quy định
của pháp luật.
VI. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Bộ Y tế
Chủ trì thực hiện đề án, hướng dẫn, theo dõi và đôn đốc các bộ, ngành, địa
phương thực hiện đề án; kiểm tra, đánh giá và tổng hợp tình hình thực hiện đề án
định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Chủ trì rà soát, xây dựng, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật về dân số và
phát triển; thành lập tổ chức phối hợp liên ngành ở trung ương.
Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Lao động - Thương
binh và Xã hội hướng dẫn, triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác
gia đình và trẻ em tại cơ sở; đánh giá hiệu quả việc triển khai đội ngũ cộng tác viên
dân số kiêm công tác gia đình và trẻ em.
2. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn, triển
khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và trẻ em tại cơ sở; đánh
giá hiệu quả việc triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và
trẻ em.
3. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
Phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn, triển khai
đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và trẻ em tại cơ sở; đánh giá
hiệu quả việc triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình và
trẻ em.
4. Bộ Nội vụ
Phối hợp với Bộ Y tế kiện toàn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức bộ máy
làm công tác dân số và phát triển các cấp; nâng cao chất lượng đội ngũ công chức,
viên chức làm công tác dân số và phát triển.
5. Bộ Tài chính
Chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan bố trí kinh phí thực
hiện đề án theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.
78 CÔNG BÁO/Số 523 + 524/Ngày 11-4-2021
6. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện đề án; giữ ổn định mô hình tổ chức bộ
máy làm công tác dân số và phát triển các cấp như hiện nay; kiện toàn tổ chức phối
hợp liên ngành, triển khai đội ngũ cộng tác viên dân số kiêm công tác gia đình, trẻ
em tại các thôn, bản, tổ dân phố.